اصول مهم تربیت فرزند از نظر اسلام و قرآن – مسیر سبز

او با خنده میگوید: درست است، چون نماز خواندن مرا ندیده است. آن شخص با تعجب میگوید: پسرت فکر میکند تو نماز نمیخوانی! ۴-ایدهی آن اصلاح فرد و رشد و تکامل همه جانبهی اوست. تربیت مذهبی در رشد و تعالی انسان مؤثر است و عامل مهمی در سرنوشت فرد به حساب میآید. 2.تربیت بدون تردید شامل ایجاد تغییرات مثبت و متعالی در وجود انسان می شود. امروزه میوههای گوناگون و گلهای بسیار زیبا همه محصول پرورش و تربیت است بدون تردید تساهل و تسامح در امر تربیت فرزندان و کودکان معصوم گناهی غیر بخشودنی خواهد بود. امروزه بسیاری از والدین فکر میکنند بهترین نوع مراقبت، حضور بیوقفه بالای سر کودکان و مواظبت بدون قید و شرط است.

البته اگر در منزل پرندهای نگهداری شود که کودک زاد و ولد آنها را ببینند پاسخ بسیاری از سئوالات خود را دریافت میکنند. هر هفته یک “شب خاص” ایجاد کنید تا در کنار هم باشید و به فرزندان خود اجازه دهید در مورد چگونگی گذران وقت به شما کمک کنند. امام صادق – عليه السلام – فرمود: بين فرزندان خود به عدالت رفتار نماييد، همان طور كه مايليد فرزندان شما بينتانبه عدل و داد رفتار كنند.

تربیت دینی بر اساس آرمانی مشخص و هدف غایی مذکور انجام می پذیرد و در چارچوب آن اقدامات مربوط به انتخاب هدفها و اتخاذ رویه های تربیتی صورت می پذیرد. هدف از موضوع مورد تحقیق آشنایی با تربیت دینی، آن هم دین اسلام آنگونه که ائمه و بزرگان دین مطرح کردهاند میباشد و در کل آشنایی با چگونگی تربیت دینی کودک برای پیشگیری از انحرافاتی که هم اکنون بسیاری از نوجوانان و جوانان گریبانگیر آن هستند چرا که کودک امروز همان نوجوان و جوان فردا و آیندهسازان مملکت هستند. با بررسیهای انجام شده پیرامون منابع این موضوع ابتدا قرآن و آیات مرتبط با موضوع تربیت مورد بررسی قرار گرفت و آیات موجود در زمینهی آن استخراج گردید.

لذا در قرآن آیات لزوم انفاق و تحریم ربا درکنار هم آمده است». در تعالیم دینی آمده است که در یک مورد اجازهی ریا داریم، آن هم هنگام آموزش اخلاق به فرزندانمان است؛ یعنی انجام اعمال دینی در معرض دید کودک باشد تا او نیز به آن سمت و سو تشویق شود؛ مانند خواندن نماز در کنار فرزند و یا کمک به نیازمندان توسط کودک. منظور از تربیت دینی هرگز ایجاد روحیه و میل مذهبی در کودک نیست چرا که این میل مانند دیگر غرایز خود به خود و به طور تکوینی در وجود کودک نهادینه شده است و نیازی به ایجاد ندارد.

در این میان، برخی از عادت ها مانند اعتیاد به مواد مخدر – به دلیل آثار زیان باری که همزمان بر جسم و روح انسان به جا می گذارند – اهمیت بیشتری دارند. شاید بتوان مهم ترین دستاورد تربیتی این اصل، یعنی اندیشه ی جهانِ با هدف را، القای روح معناداری به انسان و ایجاد اعتماد و امید در او دانست (استیس؛ ص168). جهت گیری زندگی بر مبنای آخرت گرایی تحولی اساسی در رفتار و سلوک انسان ایجاد می کند.تربیت دینی مسئولیت ویژه ای در باروری عقل دینی از رهگذر القای ذهنیت آخرت اندیش دارد، از این رو مفاهیم دینی مشحون از یادآوری سرای جاوید و ایجاد تنبه در انسان نسبت به آن است.

بسیاری از صاحبنظران بر این عقیدهاند که یکی از ابعاد مهم و اساسی در فطرت انسان بعد مذهبی و دینی است بدین معنا که در ذات و نهاد هر انسانی، یک گرایش و میل معنوی و روحانی وجود داشته و دارد. هرگز قابل تبدیل و تغییر نیست (و) همانا این فطرت همان دین راستین و استوار (اسلام) است. و چون این اعجوبۀ دهر ذات جامع یا قابل جمعی است، از این جهت برای ادارۀ آن دو قوّه صفات شیطانی را از قبیل کذب و خدیعه و نفاق و نمیمه و سایر شیطنتهای دیگر نیز به کار می برد؛ و با همین سه قوّه، که اصول مفسدات و مهلکات است، ترقی کند؛ و اینها نیز در او نموّ و ترقی روزافزون نمایند.

هم چنین تربیت میخواهد فرد را طوری پرورش دهد که بتواند خود را در اجتماع منسجم ساخته و در میان افراد جامعه کامیاب گردد تا در پیشرفت جامعه سهیم بوده و نیرویی باشد که به ضمیمهی نیروهای دیگر، جامعه را به منتهای ترقی و کمال برساند. از دید او این رشد از دو راهکار سلبی و ایجابی به دست میآید؛ راهکار سلبی، برداشتن موانع رشد استعدادها و از میان بردن آنچه نیروهای گوهرین آدمی را از اعتدال باز میدارد.

جنبههای فطری، کودک را وا میدارد که مسائل را دریابد، حقایق مذهبی را دوست بدارد و به نیک و بد امور آن چنان که باید باشد پای بند گردد. دوست دارند به او نزدیک شوند او را بیابند ، منابع عقاید و ایدههای خود را در جنبهی حقیقت و اخلاق از او به دست آورند که قدرت بالاتری است و بر این اساس از پدر و مادر بی نیاز شوند و این حلقه تا مدتهای دراز آنان را به خود مشغول میدارد.

با همین نوع روزه میتوان کودکان را به این عادت بزرگ تشویق کرده و غریزهی مذهبی آنان را رشد داد. منظور از اخلاق فردی ارزش های اخلاقی مربوط به حیات فردی انسان ها است و انسان را فارغ از رابطه با غیر در نظر می گیرد. تربیت: عبارت است از ایجاد تغییرات مطلوب بر انسان و به عبارت دیگر و بهتر ایجاد تحولات ثمربخش در محیط زندگی انسان به منظور ساختن و شکفتن استعدادهای ادمی و یا تربیت عبارت است از پروراندن قوای جسمی و روحی انسان برای وصول به کمال مطلوب و انتقال طرز تفکر و احساس و عمل یک جامعه به آیندگان.

برخی هم تربیت را به طور خلاصه عبارت از ایجاد تغییرات مطلوب دانستهاند. کمال و تربیت مطلوب و ممکن برای انسانها، ره سپردن به همین مقصد و غایت یگانه هستی، یعنی خداوند است. ۳-دارای هدف، منتها و غایت است. باید اعتراف کرد که مسألهی پرورش و تربیت در بسیاری از خانوادههای جامعهی ما جای خود را باز نکرده است، بیشترین ابتکارات پدران و مادران صرف تغذیه و پوشاک و امور آموزشی است. با هر دعوتی تسلیم نشوند و به هر امر و دستوری خود را نبازند. تربیت مبتنی بر دستورات دین اسلام در جهت ساختن ابعاد انسانی است به خصوص در بعد فردی میل وصول به ارزشهای عالی و قدرت ابتکار و تصمیمگیری در او پدید میآید به همین جهت تربیت دینی بسیار مورد اهمیت است.

تربیت؛ کشف، پرورش و هدایت استعدادها و تواناییهای انسان و ایجاد هماهنگی لازم برای وصول به سر حد کمال مقدر است. نظام تعلیم و تربیت و هرگونه برنامهریزی سامانمند و کارآمد، جز بر بنیادهای شناخت آن مکتب از حقیقت انسان میسّر نیست؛ از این روی است که میباید پیش از هر اقدام و سخنی در چند و چون تربیت دینی و قرآنی، نگاه هر چند گذرا به مبانی هستی شناختی، انسان شناختی، حقیقت انسان، ویژگیها و استعدادهایش از منظر دیانت اسلامی و نگرش قرآنی بیفکنیم. بر این مبنا، پیدایش جهان هستی محصول قوانین «تحول طبیعی انواع»، «اصل انتقال»، «اصل تنازع بقا» و «اصل انتخاب اصلح» است.

بدین ترتیب، هر نوع از انواع وجودی که در جهان هست، اعم از انسان و غیر انسان، در پیدایش خود از این قوانین و اصول پیروی می کند. در دنیای کنونی انواع نباتات و حیوانات را براساس اصول پرورش تربیت مینمایند. مثلا تربیت اجتماعی یا تربیت بندگی در اصول مشترک ولی در راهکار ها و. اگر بخواهید که آیندۀ کشور شما یک آیندۀ نورانی باشد، تربیت کنید اینهایی که وارد در حوزه ها هستند، یا در آنجایی که درس می گویید وارد می شوند، تربیتشان کنید به یک تربیتی که از این عالم هجرت کنند، توجه به ماورای اینجا بکنند، روحانی باشند؛ یعنی روح باشند، یعنی توجه به ماورای طبیعت داشته باشند.

موید همه چیز است که حتی گفتن”اف ” در جواب پدرومادر را جایز نمی دارد واعلام می کند فقط زمانی که فرمان آن ها بر خلاف فرمان خدا باشد از آن ها اطاعت نکنید وحتی در این موقع هم احترام آن ها را نگاه دارید. در پیش گرفتن تربیت دینی نه فقط در خانواده که به عنوان رکن اساسی جامعه است بلکه در مدارس، رسانهها، وسایل ارتباط جمعی و …

امام باقر – عليه السلام – فرمود: هنگامي که کودک به سه سالگي رسيد به او بگويند هفت مرتبه بگويد لا اله الّا الله (تا بياموزد)، در چهار سالگي به او بگويند که هفت مرتبه بگويد محمد رسول الله (تا ياد بگيرد)، در پنج سالگي رويش را به قبله متوجه كنند و به او بگويند كه سر به سجده بگذارد، در پايان شش سالگي ركوع و سجده صحيح را به او بياموزند و در هفت سالگي به طفل گفته شود: دست و رويت را بشوي و پس از آن به او گفته شود: نماز بخوان.

رسول اكرم – صلي الله عليه و آله – نشسته بود، حسن و حسين – عليهما السلام – وارد شدند، حضرت به احترام آنها از جاي برخاست و به انتظار ايستاد، حركت آن دو به سوي پيامبر به طول انجاميد. پس از نماز مردم گفتند: يا رسول الله آيا در نماز پيشآمدي شد؟ طبق این آیه، تزکیه نفوس و تربیت انسانها و پرورش اخلاقی آنها از اهداف اصلی بعثت پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) بوده است. شواهد بسیار زیادی وجود دارد که به ما نشان میدهند سپردن مسئولیت و امور متناسب با سن و تواناییهای کودکان، میتواند برای پیشرفت و کسب موفقیت در آیندهی آنها بسیار مفید باشد.

دیدگاهتان را بنویسید