اصول مهم در تربیت کودکان، نظر دکتر هلاکویی

میتواند دلهای کودکان را بیدار نماید و قلوب آنان را مملو از آگاهی گرداند. آنان در لحظه لحظه كودكیشان به حمایت و مراقبت والدین و بزرگترها نیازمندند. بنابراین بزرگسالان، به ویژه والدین، باید از گلهاى زندگى خویش با لطافت و نرمى مراقبت كنند؛ با صبر و حوصله در برابر آزارهاى كودكانه آنان عطوفت و ملاطفت نشان دهند و جز در موارد استثنایى نگاه تند و چهره خشمگین بدانان نشان ندهند.

ما به نصیحت زبانی در پرورش دینی چندان معتقد نیستیم ، قائلیم که نقش عملی والدین کارسازتر است و رفتار مذهبی کودک به میزان علاقه و شایستگی و میزان درک و فهم والدین و نوع رفتار و موضعگیری آنها در برابر حوادث بستگی دارد. آن چنان که رفتار و گفتار، رفت و آمدها ، معاشرت ها ، خور و خواب ها و موضعگیری ها همه رنگ مذهب داشته باشند. با این همه جای شگفتی دارد که تا کنون بر تعریف یگانه و یا همگون از تربیت، توافق نشده است. اهمیت والاى تربیت، وظیفه والدین را صد چندان مىكند. نقش وراثت در تربیت انسانی، نقشی مهم و کارساز بوده و در سخنان معصومین «علیهم السلام» تأکیدی بسیار بر اهمیت آن شده است.

به همین نظر است که ما توصیه می کنیم والدین و مربیان مراقب رفتار و سخنان خود باشند. مکارم شیرازی،1/54) و نیز از همین رهگذر است که اگر کسی همپای نظام تکوین و آفرینش، در باور و نظر نیز ربوبیت خداوند را بپذیرد و خود را همه جانبه به او بسپارد، خداوند تربیت و پرورش ویژه برای او منظور میکند و نیازهای مادی و معنوی او را فوق محاسبات معمولی و بشری برآورده میسازد، آنسان که قرآن کریم در داستان تربیت و پرورش ویژه مریم از این واقعیت سخن گفته است. البته فراموش نخواهیم کرد که تصور کودک چهار ساله از پدرش این است که او قدرت مطلق است، همه چیز را می داند و هرچه را که انجام می دهد درست است.

در ساعتی نمی خواهد با شما نماز بخواند او را تحت فشار قرار ندهید و مجبورش نکنید که حتماً برخیزد و چنین کند که زیان آن از نفعش بیشتر است . «عند اکرمکم عند الله اتقیکم » نتیجه این که: خداوند بسیاری از خطابهای خود را متوجه «ناس» و بعضاً اهل کتاب نموده و خطابها را منحصر در «ایمانداران» ننموده است، زیرا پروردگار با کتاب و نبی مرسل خود میخواهد، خاکیان را از ناسوت به لاهوت برساند. به زودی متوجه خواهید شد که بیشتر در حال رفتاری هستید که دوست دارید مشاهده کنید.

همچنین مسائل و مباحث آموخته شده به صورتی باشند که کودک در حال و بعد ، آنها را منافی با حق و حقیقت نیابد. عبرت آموزی: این هم نکته ای مهم و سازنده در تربیت دینی فرزندان است که هر واقعه و جریانی را به صورت درسی در آوریم که کودک از آن استفاده کند. براساس تحقیقات انجام شده بیشتر دختران کوچک و نابالغی که در خانوادهایی بی بند و بار زندگی می کنند، به جای فعالیت های ورزشی و درسی به دنبال زیبایی و جذابیت و الگوبرداری از فیلم ها و سریال های ماهواره ای هستند. در بسیاری از آیات قرآن تبیین ارتباط انسان با خداوند یا بالعکس بر اساس دوستی و محبت، شکلی کاملاً متفاوت از روابط حاکم در دیگر گستره های ارتباطی به خود گرفته است.

نیز از اهمیت بسزائی برخوردار است؛ زیرا کلام ارزشمند آن بزرگواران، تفسیر کننده آیات قرآن کریم میباشد و قرآن و روایات اسلامی مکمل یکدیگرند و یکی بدون دیگری نمیتواند فهم و درک عمیق در انسان ایجاد کند. تربیت با اهمیت ترین هدف و بلكه هدف همه تعالیم و معارف اسلامى است. پدران و مادران باید توجه داشته باشند که انسان از نظر تجهیزات بدنی از همه حیوانات ناتوانتر است ولی بزرگترین سلاحی که انسان از آن برخوردار است و باید پدران و مادران آن را پرورده سازند نیروی تعقل و تفکر است روی این اصل وظیفه اساسی پدران و مادران و معلمان آشنا ساختن کودکان و دانشآموزان با تفکر صحیح است.

ما نیاز نداریم که با استدلالِ نیرومند و قوی به کودک جواب دهیم ؛ زیرا او دراین رابطه شاید نتواند حقایق را درک کند و مبانی درک منطقی و مستدل او چندان رشدی ندارند ؛ ولی ضروری است پاسخ ها قاطع باشند آن چنان که او را قانع کنند نه ساکت ، قلب پاک و منزه او باید آن را بپذیرد و ذهنش آن را در خود جای دهد. ولی کاری که درست است نه کاری که ما دوست داریم. ما باید کاری کنیم که کودک خدا را دوست داشته باشد . امام کاظم – عليه السلام – فرمود: وقتي دختر بچه شش ساله شد، جايز نيست مرد نامحرم او را ببوسد، و همچنين نميتواند او را در آغوش بگيرد (بغل کند).

همچنین ضروری است این تصور در ذهن کودک مستقر شود که خدا او را دوست دارد و می خواهد او فردی ارزنده شود و خوشبخت و سعادتمند گردد. والدینی که از روش قرار دادن محدودیت های زیاد برای تربیت کودکان استفاده می کنند باید قبول کنند که روش صحیحی را به کار نمی برند و مانند زمان های قدیم دیکتاتورانه با کودکان رفتار می کنند. وگرنه، به فرموده قرآن، مانند حیوان و بلكه از آن هم پست تر خواهد بود. در جنبهی تفاوتهای طبیعی مذهب نیز مانند علم قائل است که پسر و دختر از نظر جسم و مغز و روان با هم تفاوتهایی آشکار دارند.رشد آنها در مراحل مختلف سنی، احساس و عاطفه آنها و از همه مهمتر بلوغ جنسی و عقلی آنها با هم فرق دارد و عالیترین نظام تربیتی آن نظامی است که این تفاوتها و این نکات را در نظر داشته باشد.

در برخوردها خوشرو باشید که حاصل آن عملاً خوشرویی فرزند شما باشد و درهمه ی آنچه که مورد نظر است به طور مداوم و مستمر عمل کنید تا این خوی ها در شما و فرزندنتان به صورت عادت درآید. به همین دلیل ضروری است این گونه روابط تحت ضابطه درآید. تربیت یک کودک باهوش چقدر ساده است؟ به طور مثال هنگامی که کودک به سمت در فر روشن می رود باید سریعا و با صدای قوی «نه» بگویید. آنچه مهم است دادن پاسخ به سؤالات است که باید درست و قانع کننده باشد. 1- پاسخ درست به سؤالات : درک و فهم کودک نسبت به مسائل مذهبی بسیار محدود است و به همین نظراو دائماً در زمینه های گوناگون به سؤال و پرسش می پردازد تا دامنه اطلاعات خود را وسیع تر سازد.

در طریق وصول به این هدف ضروری است خدا را دوست داشتنی ، مهربان و بخشنده و صمیمی تر از پدر و مادر معرفی کنید. اگر كسى سعادت را صرفا رفاه مادى و آسایش دنیوى معنا كند، دانش آموختن گام نخست در تحصیل آن است و اگر آن را در قرب الهى و بندگى خداوند جستجو كند كه حق همین است باز هم دانش و معرفت از مطمئن ترین راههاى وصول بدان شمرده مىشود. آفتزدایی از درختان و گیاهان نیمی از نقش رشد و شکوفایی را ایفا میکند.

دیدگاهتان را بنویسید