برنامه درسی، ابزاری برای نیل به تربیت اخلاقی

خیلی از پسران در فرهنگی بزرگ شدهاند که پدران ساعات زیادی را مشغول به کار هستند و حضور فیزیکی زیادی در خانه ندارند. جبهۀ الله را که توجه به خدا دارند و ایمان به خدا دارند، خدای تبارک و تعالی آنها را از همۀ ظلمتها، از تمام ظلمتها، اخراج می کند و به نور می رساند. او آثار متعددی به چاپ رسانده که اکثر آنها از پرفروشترینها بودهاند. کتابهای او از پرفروشترینها بودهاند.

بدین منظور باید کتابهای روانشناسی در جهت تربیت آیندهسازان مطالعه کرد. مقصود از تربیت اخلاقی، آموزش اصول و ارزشهای اخلاقی و تلاش در جهت پرورش گرایشها و فضیلتهای اخلاقی است. البته این بدان معنا نیست که تلاشهایی که جهت پیشرفت و گسترش حقوق دختران و زنان انجام میشود را باید نادیده گرفت. وضع قوانین خانه به بچه ها کمک می کند انتظارات شما را درک کرده و خودکنترلی در آنها ایجاد شود. امام صادق – عليه السلام – فرمود: احاديث اسلامي را به نوجوانان خود بياموزيد (و در انجام اين وظيفه تربيتي تسريع نماييد)، پيش از آن كه مخالفان گمراه بر شما پيشي گيرند (و آنان را گمراه سازند).

امام باقر – عليه السلام – فرمود: حفظ اطفال از خطرات و انحرافها در صلاحيت و شايستگي (وظيفه) پدران آنها است. لازم است بدانیم اگر فرزند پسر دارید به همان میزان که رفتارهای خشونت آمیز میتواند کودک دختر را مورد آزار قرار دهد فرزندان پسر را نیز مورد آزار قرار میدهد، از این رو قطعاً والد باید باور کنند صرفاً یک کودک دارند و وظیفه آنها تربیت یک کودک به بهترین نحو است. 6 – نقادی فرهنگی:انتقال میراث فرهنگی به متربیان نیز، از جمله وظایف مربیان است؛ اما این انتقال، به تنهایی كافی نیست و آموزش فرهنگی، باید نقادی فرهنگی را نیز در برداشته باشد.

پیامدهای رفتاری کودک را به او یادآوری کنید. برخی دیگر نیز ممکن است نظری مخالف داشته باشند و برخوردی قاطعانه را ترجیح بدهند زیرا معتقدند در این صورت از کودک رفتار قابل قبول سر خواهد زد. همسرش- ملیسا هریسون- نیز که مسئول یک کتابخانه است، به همراه او در نوشتن برخی از کتابها همکاری داشته است. دیگر موردی که نظر مربیان و اندیشمندان تربیتی را به خود جلب کرده است، مسئله حاکمیت و غلبه روشهای سنتی در تربیت اخلاقی و ارزشی است.

راغب اصفهانی بر آن است که: «الرَّبُّ فی الأصل: التربیة، و هو إنشاء الشیء حالاً فحالاً إلى حدّ التمام» (راغب اصفهانی،/184) «تربیت، دگرگون کردن گام به گام و پیوسته هر چیز است، تا آنگاه که به انجامی که آن را سزد برسد.» و بیضاوی، تربیت را «به کمال رساندن و ارزنده ساختن اندک اندک هر چیز» دانسته است. پس مربی نیز باید دائم در توسعه خود و دانش خود كوشش كند تا هنجارها را بشناسد و رعایت نماید.- هدف غایی از تربیت اسلامی، ساختن انسانی است متعادل، انسانی به دور از افراط و تفریط و انسانی با فضیلت ؛ همانگونه كه علمای اخلاق بیان می دارند هر آنچه كه در حد اعتدال باشد، فضیلت است و هر چه كه از حد وسط و اعتدال خارج شود (خواه به افراط كشیده شود، خواه به تفریط) هر دو رذیلت است.- در تربیت، امروز، هدف تشنه كردن است، نه سیراب كردن؛ هدف پروراندن است، نه بار آوردن؛ دید به تربیت، كاستنی (پیرایش) است، نه افزودنی (آرایش).- روش های تربیتی در دیدگاه سنتی عموماً مستقیم، كلامی، استفاده از نصایح، وعظ و خطابه و امری اكتسابی بوده است و مربی القاء كننده محسوب می شده و تربیت را از آنجایی شروع می كردند كه مربی دوست دارد؛ در صورتی كه در دیدگاه امروزین، تربیت مؤثر غیرمستقیم، عملی و در حین كار و بازی است.

آنچه گفتیم بخشی از نوشتههای استیو بیدالف در کتاب کلیدهای تربیت و رفتار با پسرها بود. از مواردی انتخاب می شود که در مناسبات عادی زندگی جمعی مطرح و مورد توجه است؛ بدین معنا که از رهگذر نیازهای غریزی، مناسبات اجتماعی، تمایلات و گرایش های طبیعی و خلاصه هر آنچه در میدان جذب و دفع رفتارهای عادی زندگی اجتماعی قرار می گیرد، اقدام به دین ورزی و تربیت دینی می شود. عصاره این که: ولایت پیشوایان نور در تثبیت رسالت جذاب کردن رسالت و جذب تودههای مردم و زمینه برای تشکیل حکومت و در نتیجه اجرای حق و عدالت و در برآیند آن که شکوفایی فرد و جامعه است، بسیار نقش آفرین است .

دوران کودکی مهمترین دوره زندگی هر فرد است؛ زیرا اساس شخصیت انسان در همین دوران شکل میگیرد و نقش حائز اهمیتی در سرنوشت و آینده او دارد. لازم است ابتدا به صورت نظری، سیمای آرمانی و چهره مطلوب یک شخصیت رشدیافته را با تمام ابعاد و نسبتها ترسیم کنیم و همه برخورداریهای او را مد نظر و غایت عمل قرار دهیم، آنگاه سوال کنیم که این منظومه ارزشها چگونه در جان یک فرد پدید میآید؟

در روان شناسی شخصیت تمام ویژگی های انسان مورد بررسی قرار می گیرد. ارتباط با خدا در کنار ارتباط با مردم و تعاون اجتماعی در حوادث و گرفتاریها پسندیده است و تمام کارهای نیک در سایهی ایمان به خدا شکل میگیرد و این که انسان صادق به وظایف دینی خود عمل میکند. اما چون اغلب آموزش ندیدهاند، گاهی با افراط و تفریط کردنها صدمات زیادی به پسران خود وارد میکنند. اما جسارت، شجاعت، غرور و مسئولیتپذیری را این پدر است که باید به پسرش بیاموزد.

تربیت اخلاقی، مفهومی است که به تازگی رایج شده و پیش از این کاربرد مشهور و معروف آن، تهذیب نفس و تزکیه اخلاقی بوده است؛ اما به موجب ورود اندیشههای تربیتی متفکران غربی در جامعه اسلامی، اصطلاح «تربیت اخلاقی» نیز رفتهرفته شهرت یافته است. واقعیت این است که مردان نیز به اندازۀ زنان میتوانند شکننده و آسیبپذیر باشند، درحالیکه انتظاراتی که از آنها میرود به جای خود باقی است. با تربیت و آموزش درست پسرها میتوان آنها را تبدیل به نیروهای توانمند، آگاه و مسئول جامعه کرد تا تأثیرگذاری و سازندگی خود را به همگان نشان دهند. در کتاب رابطۀ پدر و پسر از پدرها خواسته شده تا بهگونهای زندگی کنند که پسرانشان بخواهند به کسی مثل آنها تبدیل شوند.

اگر شناخت درست از مراحل رشد، هورمونها و طبیعت خشنتر پسران صورت بگیرد، میتوان بهگونهای تربیتشان کرد که از آنها مردانی مهربان، کاردان، بیآزار و بامحبت ساخته شود. البته پرسشهای دیگری نیز مطرحند که در حیطه فلسفه و فلسفه اخلاق قرار دارند و بحث و گفتوگو از آنها به عهده فلاسفه و دانشمندان فلسفه اخلاق است. آن بزرگوار فایده و سبب خطاپوشى را نیز بیان كرده، مىفرماید: پوشاندن لغزشهاى دوران كودكى و نوجوانى به بازگشت آنان و پرهیز از خطا و لغزش مىانجامد.

دیدگاهتان را بنویسید