تحقیق عوامل مؤثر در تربیت کودک از دیدگاه اسلام

البته باید توجه داشت که کسانی که اخلاق اجتماعی را در مقام تربیت ترجیح دادهاند خود رویکردهای مختلفی دارند. آنها خواسته یا ناخواسته این مسئولیت بزرگ را بر دوش دارند و ضرورى است كه، ضمن باور كردن این مسؤولیت و اهمیت والایش، جهت انجام دادن درست آن، خود را به ابزار لازم مجهز كنند و با استعانت از خداى منان و عزمى راسخ آن را به انجام رسانند. بدین ترتیب ممکن است نقطه تمرکز ما نقطه کانونی نباشد.

شیوه الگویى از مؤثرترین و كارآمد ترین شیوههاى تربیت است و ائمه اطهار، اغلب در تربیت فرزندانشان از این شیوه بهره مىبردند؛ یعنى خود الگویى كامل براى فرزندان بودند و با عمل و رفتار خویش آنها را تربیت مىكردند.البته در كنار پدید آوردن الگوى عملى، باید زمینه را فراهم ساخت تا فرزند، خود نیز تلاش كند؛ در پى سعادت خویش برآید؛ در مسیر تربیت گام بردارد و پیوسته به حمایت والدین وابسته نباشد. برخی راهبرد تحول خود را تربیت اجتماعی نهاده و اخلاق اجتماعی را بر اخلاق بندگی و اخلاق فردی ترجیح دادهاند، و کسانی نیز اخلاق فردی را پایه گرفته و عملیات تربیت را از خوب و بد فردی آغاز کردهاند.

71- براساس پاره ای از روایات، برخی از اصحاب حتی در پی آن بودند که خود را از مردی بیندازند. حفظ نظم و پیروی از مقرارات در هر جا و هر خانواده ای لازم است. چون انسان موجودی ذی شعور، مختار و هدفمند است و تمام فعالیت های او و تمام تلاش های تربیتی باید در راستای هدایت انسان به سوی هدف نهایی او باشد، لذا هدف تربیت اخلاقی هم باید به سمت هدف نهایی خلقت انسان باشد. در چیستی هدف تربیت اخلاقی باید گفت از آنجا که موضوع تربیت اخلاقی انسان است، هدف نهایی تربیت اخلاقی هم باید در راستای هدف خلقت انسان باشد.

پارهای از راهبردهای تربیتی بر اخلاق اجتماعی تمرکز یافته و معتقدند این گزینه، نقش محوری در تربیت انسان دارد به صورتی که اگر رابطه با سایر انسانها اصلاح شود بسیاری از مشکلات اخلاقی و تربیتی در دیگر حوزههای شخصیت انسان اصلاح خواهد شد. فرآیند تربیت، در اقتصاد، مدیریت، سیاست، جنگ، صلح، هنر، ادبیات، تکنولوژی، دانشهای انسانی، روابط اجتماعی، رشد و تعالی درونیترین ویژگیها، خصلتهای روحی و روانی انسانها رخ مینماید و برآیندهای مستقیم دارد. تمرکزگرایی، قاعده تربیت است و بدون ایجاد تمرکز ذهنی و روانی امکان تحول موثر در جان انسانها وجود ندارد.

بخش اول این مقاله در مجله قرآنی کوثر (شماره29) به تبیین واژههای تزکیه، رشد، تربیت و شکوفایی پرداخته و آنگاه تزکیه و فلاح را به عنوان بنیادیترین راهکار شکوفایی مطرح و مراحل فلاح و زمینههای آن و رابطهی آن با شکوفایی را مشخص ساخته است. برخی نیز بر ایجاد روح حماسی، شور انقلابی، شهادتطلبی و احساس مسئولیت نسبت به اصلاح محیط اجتماعی انگشت نهاده و آن را به عنوان محور تربیت اسلامی معرفی کردهاند.

برخی از اندیشمندان و مربیان بر اخلاق بندگی به عنوان مرکز ثقل فعالیتهای تربیتی تأکید کردهاند و به استناد روایات معتقدند تمرکز و اهتمام بر این نقطه کانونی به اصلاح سایر ابعاد انسانی نیز خواهد انجامید که در اینجا نیز رویکردهای گوناگونی همچون دعا، مناجات و ارتباط با خدا، معرفت الله، اشاره کرد. سایر اصول اعتقادی، عملی، اخلاقی و اجتماعی که همگی در فطرت آدمی ریشه دارد نیز به همین گونه است. این عملیات روانی همان است که ایزوتسو، محقق قرآن پژوه ژاپنی در فرهنگسازی قرآنی و تغییر مناسبات عصر جاهلی در قرآن کریم یافته و نشان داده است. حتی مناسبات میان عبد و مولی را از این دریچه تبیین کردهاند که «نعمت خدا خوردن و معصیتش نمودن اوج ناجوانمردی و نمکناشناسی است.

خداپرستی که اصل اساسی و نخستین تمامی ادیان الهی به شمار میرود، فطری انسان است؛ پیامبران آمدهاند تا خدای واحد را با صفات جلال و جمال او بدان گونه که هست، یادآوری و معرفی کنند و انسان خداجو را از اشتباه در مصداق و تطبیق سرشت خداخواهی بر موجود شایسته وابستگی و دلدادگی برهانند؛ چنان که اصل معاد و عشق به حیات ابدی، فطری است و مربیان آسمانی جایگاه و چگونگی آن را مشخص میکنند؛ کمالجویی و زیبا دوستی فطری است و پیامبران در جهت صحیح، آن را به فعلیت میرسانند و به ماوراء طبیعت و به کمال و جمال مطلق که مبدأ تمام کمالات و زیباییهاست گسترش میدهند؛ نوعدوستی و عدالتخواهی فطری است و مربیان آسمانی حد و مرز و مفاهیم آن را بیان میکنند.

این گروه به آیه (اعدلوا هو اقرب للتقوی) استناد کرده اند که از این آیه شریفه برداشت شده است که اگر با دیگران رابطه عادلانه داشته باشیم به تقوای الهی زودتر خواهیم رسید. قرآن کریم کمال نهایی انسان را قرب الهی می داند. در رد این برداشت نادرست از اخلاق، باید گفت انسان که موجود فاعل آگاه و مختار است، نمی تواند بدون یک هدف نهایی، فعالیتهای خود را سامان دهد و تنظیم کند؛ زیرا هرکس در کارهایی که انجام می دهد، اهدافی دارد و از آنجاکه تسلسل در اهداف ممکن نیست، یک هدف نهایی برای آن کارها در نظر می گیرد تا بتواند به مقاصد مختلفی که دارد، دست پیدا کند.

یعنی متربی، به خوبی بر عناصر آن صورت جامع نهایی آگاه باشد و بداند که نداشتن هر یک از آن ویژگیها یک کاستی اساسی در شخصیت او به شمار میرود اما در مقام عمل، برای درونیشدن و به ثمر نشستن هر یک از آنها، به صورت خاص و با برنامهای متمرکز اقدام کند. اگر دولت جمهوری اسلامی مصمم باشد عمیقترین تحول فرهنگی را در جامعه پدید آورد یا در زمینه تربیت معنوی اخلاقی نسل جوان یک اقدام اساسی انجام دهد، از کجا باید شروع کند و بودجه و امکانات کشور را در کدام نقطه متمرکز کند؟

خداوند از آن رو که مربی انسان و جهان است، دارای رحمت وافر و گسترده و پایان ناپذیر نسبت به مربوبین و پروردگان تحت قلمرو خویش میباشد، چندان که تربیت او را میتوان جلوه و پرتویی از مودت و رحمت وی برشمرد. تحول و تربیت حاصل یک عملیات گسترده است که توجه ویژه و فراگیر پدید آورد، دغدغه مشترک جاری ایجاد کند و به تعبیر امروزین موضوع خود را به گفتمان غالب مبدل سازد. منظور ما از والدین هوشمند، والدینی می باشند که مسائل مختلف فرزندان خود را در سنین مختلف می شناسند و متناسب با سنی که فرزندشان در آن قرار دارند، شیوه های موثر و کاربردی را انتخاب کرده و بکار می بندند و هیچ گاه یک شیوه را برای حل تمامی موضوعات بکار نمی بندند.

پرسش های او نشانه ی علاقه مندی او به عقلانی و مستدل کردن اطلاعات مذهبی است و برای مربی نقطه مثبتی می باشد . بدیهى است كه انسان، به طور فطرى، خود و اشیا و امور وابسته به خود را دوست دارد، در راه نگهدارى اش فداكارى مىكند و در مسیر رشد و تعالىاش مىكوشد. والدین نباید نوجوانان و جوانان را با اعمال نابخردانه و نسنجیده خود به عصیانگری وادار نمایند؛ زیرا روحیه عصیانگری و تمرُّد در آنها به شدت وجود دارد.

والدین باید کودک را از همان آغاز زندگی به تعالیم دین آشنا کنند و موازین مذهبی را به آنان بیاموزند و هم به آنها تفهیم کنند که سعادت در پذیرش راه قانون، شرع و ایمان به آنهاست و این شیوه در تربیت اسلامی مطرح و مورد نظر است در ضمن آموزش این گونه مسائل، باید آنان به تمرین اراده بپردازند. با این کار هم شصیت او را شکل می دهید و هم به او می آموزید که باید به دیگران احترام بگذارد. لطفا، نظریه یا به عبارت بهتر استراتژی رویکرد مبتنی بر اخلاق اجتماعی را توضیح دهید؟

اصحاب این رویکرد خود را به حضرت رسول (ص) و امیر مؤمنان (ع) منتسب میدانند، در فتوت بهترین مثالِ فتای حقیقی و کامل، امیر مؤمنان علی (ع) است که همه سلسلههای فتوت اسلامی به او میپیوندند و حضرت را «قطب مدار فتوت» میشمارند. اصحاب این رویکرد تلاش کردهاند از این گزاره محوری، همه فضایل اخلاقی را استخراج کنند و این فضیلت را باب تحلی به فضائل دیگر مانند بزرگواری، بزرگمنشی، کرم، سخاوت، شجاعت، غیرت، ایثار، مدارا، مردمنوازی، عیبپوشی، عفو، امانتداری، صداقت، حمایت از مظلوم، مقاومت در برابر ظالم، ترحم بر ضعیفان و اعانت بینوایان دانستهاند. از سوی دیگر انسان در قبال خدمات فراوانی که از جامعه دریافت می کند موظف به ارائه واکنشی مناسب است.

اصول تربیت كدام است؟ بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی مؤلفه های تربیت کودک بر اساس دیدگاه والدین ایرانی بود. ما در این مقاله بهترین کتاب های تربیت فرزند را به شما معرفی کرده و هریک را به صورت مختصر مورد بررسی قرار دادیم. کتاب قدرت والدین همچنین چگونگی ایجاد عادات مثبت در کودک و رفتار اجتماعی مناسب را به شما آموزش میدهد. این امر را به عهده خواهد گرفت و آنگاه مشخص نیست نتیجه کار چه خواهد شد. از نظر سیاسی تربیت انسانی که آگاه به مسائل روز، جریانات و نظامات سیاسی، تابع نظامات اندیشیده، در تلاش برای ایجاد و تقویت روح دموکراسی اندیشیده، نحوهی ایجاد رابطه با حکومت، شناخت حدود وظایف حاکم، اجرای صحیح قوانین چه به هنگام رهبری و چه در دوران رهروی سیاسی لزوم عقلی دارد.

دیدگاهتان را بنویسید