در قضیه جدایی بحرین ، چه کسی سر ایران کلاه گذاشت؟

در واقع، این بحران واجد چه فرصت ها و تهدیداتی برای کشورمان است؟ در این زمان اوزلی نسخهای از پیشنویس عهدنامه را به لندن فرستاد و ضمن نوید دادن از تثبیت «دائمی» نفوذ بریتانیا در ایران، تقویت حکومت قاجار و ارتش آن را در صورتی که این کشور را «پدافند دفاع از امپراتوری بریتانیا در شرق بدانیم» موجه دانسته بود. سوال مهاجری از وزیر کشور : مجوز تجمع اعتراضی مقابل سفارت روسیه می دهید؟ از این رو برای حفظ ثبات که لازمه توسعه اقتصادی کشور است و همچنین جلوگیری از افزایش نقش بازیگر خارجی (اعم از غرب یا روسیه) در محیط سیاسی-امنیتی که در نهایت منجر به تضعیف نقش منطقهای ایران میشود، بهطور طبیعی و در هر شرایطی نیاز به ایفای یک نقش سازنده دارد. پوتین در تشریح دلایل این حمله آن را بر اساس مادۀ ۵۱ منشور ملل متحد و در راستای دفع تهدیدات ناشی از اوکراین و ناتو علیه روسیه، اعلام کرد. پس از این پس احتمالا ترجیح می دهند با ایران کار کنند.

در واقع، الان با ایران کار بکنند یا نکنند تحریم هستند. از یک سو، مذاکرات هستهای ایران در دقیقه نود با سنگ اندازی روسیه متوقف شده است. در واقع، در حالی که ایران کانالهای دیپلماتیک اندکی با کشورهای درگیر در ماجرا دارد (از جمله با مصر) و جریان یافتنِ سرمایه و فناوری به ایران برای ایجاد خط لوله گازی به سمت اروپا هم ممکن است سالها طول بکشد (تازه اگر تمایلی دو طرفه در کار باشد!)، کشورهای دیگر کارِ خودشان را کرده اند. البته شخصی شدن قدرت در ایران و اتکا به ارتش و افزایش درآمدهای نفتی در دهه ۱۳۵۰ بر این امر بیتأثیر نبود؛ چنانکه خریدهای نظامی در دوران حاکمیت پهلوی دوم در حیطه اختیارات شاه و نه دولت قرار داشت. یکی از مهمترین حوزه­های اثرگذار این بحران قطعا مذاکرات رفع تحریم­های ایران در وین خواهد بود که طرفهای حاضر در آن، همان طرف­های بحران اوکراین هستند. تیم مذاکره کننده ایران با پیش­بینی احتمال درگیری بین روسیه و اوکراین، تلاش میکند تا هیچ­یک از طرف­های حاضر نتوانند مذاکرات وین را به حاشیه برده و به چیزی جز اصل آن پیوند بزنند.

استراتژی ایران هم عمدتا این بود که با استفاده از قایق های تندرو، موشک های کرم ابریشم و یا مینگذاری دریایی کشتی های کشورهای عرب متحد عراق را تحت فشار قرار دهد. متحدان عرب آمریکا که اتفاقاً از کشورهای صادرکننده نفت هستند و از آنها انتظار میرود از طریق افزایش تولید بیشتر نفت، افزایش ناگهانی قیمت نفت را مهار کنند، تمایلی به عجله برای نجات واشنگتن ندارند و این کار پیام شکایت آنها از بی توجهی پیشین ایالات متحده به نیازهای شان را در بر دارد. احتمالا دیدهاید که روضهخوانیها، مناسک دینی و دستهجات در بحرین همه به زبان فارسی است و خیلیهایشان دوست دارند زبان فارسی حفظ شود. از طریق سازمانهای بینالمللی و عفو بینالملل و سازمانهایی که مدام در مورد وضعیت ناگوار حقوق بشر و مشارکت مدنی بحرین و درباره حکومت اقلیت حاکم ستمگر خارجیتبار و دستنشانده سعودی و ظلم علیه اکثریت مردمان آن کشور، کتاب، مقاله و گزارش مینویسند و کارزار جهانی دارند. سپس قایق توپ دار کلاس کمان جوشن، به کارزار آمد و چند «موشک هارپون» بهسوی ناو آمریکایی «وین رایت» (به انگلیسی: USS Wainwright) شلیک کرد. ما در همین چند هفته پیش به نقطهای رسیده بودیم که همه طرفها واقعاًً اعتقادشان بر این بود که توافق در دستشان است.

این تصمیم چند معنی داشت: ۱- پایان حضور نظامی ۱۵۰ ساله انگلیس در منطقه به عنوان قدرت فائق، ۲- سررسید شدن معاهده ۱۸۹۲ در مورد تحتالحمایگی شیوخ خلیجفارس و ۳- ایجاد خلأ قدرت در منطقه حیاتی خلیجفارس در اوج جنگ سرد. از این لحاظ، اتصال احتمالی مذاکرات هستهای به موضوع جنگ اوکراین از سوی روسیه که در محافل رسانهای در قالب «گروکشی روسیه» مطرح میشود، فاقد ارزش استراتژیک و بیمعنا بوده، چون به سرانجام رساندن توافق هستهای به نفع روسیه است. این تحقیق کوشیده است موضوع یادشده را از زاویة متفاوتی بررسی کند. این موضوع باعث شده است تا تهران در وین فشار بیشتری به طرف مقابل بیاورد و امتیازات بیشتری را طلب کند چون میداند آمریکا از بابت گران شدن نفت مستأصل مانده است و شاید برای رسیدن به توافق راغب باشد». در وین هرآنچه منافع ملی ایران اقتضا کند در دستور کار تیم مذاکره کننده قرار خواهد گرفت تا گفت­وگوهای ایران برای رفع تحریم­ها کمترین تاثیر را از رویدادهای دیگر بپذیرد.

دیدگاهتان را بنویسید