فلسفه تاریخ چیست؟

از این رو گاهی تعارضات و ناهماهنگی های موجود در آنها، مایه آشفتگی خاطر می شود. سهل است مُثُل و کلیات تنها در همین عالم و در ضمن چیزها وجود دارند و معرفت و شناخت عبارت نیست از غور کردن درصورت های مثالی بلکه آستین بالا زدن، وارسی کردن، تجزیه و تحلیل کردن امور همین جهان در حال تغییر است برای رسیدن به علل آنها. نتیجه این که شناخت این جهان بدون رجوع به عالم سرمدی مُثُل میسر می شود.

اما چنانکه می گویند روابط او با مقدونیه و احساسات ضد مقدونی در آتن موجب شد که او را رسماً به بی دینی متهم کنند. شخصيت انسان پس از ازدواج به يك شخصيت مسئوليتپذير و اجتماعى تبديل مىشود، زيرا در پرتو ازدواج و زندگى مشترك خود را شديداً مسئول حفظ همسر و تأمين وسائل زندگى و تربيت فرزندان آينده تلقى مىكند و تمام هوش، ابتكار و استعدادهاى خود را به كار مىگيرد; به عبارت ديگر، احساس مسئوليت اجتماعى در او شكل مىگيرد و بسيارى از شايستگىها و توانمندىهاى نهفته در درونش را شكوفا مىسازد.

پوشاندن دست ها و صورت برای تمام دخترانی که به بلوغ رسیده اند اجباریست. بوئتیوس در کتاب تسلای فلسفه که در پنج دفتر تدوینشده است، بیتوجهی زمانهاش از فلسفهی یونان را برجسته میکند و تلاش مصرانهای برای نجات آن انجام میدهد. بوئتیوس در دفتر پنجم این کتاب یک مشکل فلسفی کلاسیک را مطرح میکند؛ چگونه مردم میتوانند آزادانه اعمال خود را انتخاب کنند، اگر خدا از همهچیز که از قبل اتفاق میافتد آگاه است؟ آثار خصوصی نوشته هایی بود کاملاً فنی که در داخل لوکیون مورد استفاده قرار می گرفت و آثار عمومی. از این آثار چیزی به جا نمانده و تنها آثار فنی و خصوصی وی به دست ما رسیده که این نوشته ها نیز زیبا نیست بلکه نوشته هایی است فشرده، سرشار از اصطلاحات ومطالب فنی و تخصصی، متکلف و عموماً فاقد ظرافت ادبی.

این کتاب بهعنوان یکی از بزرگترین آثار نیچه و یکی از مهمترین کتابهای فلسفهی قرن نوزدهم است که شجرهنامهی اخلاق آن الهام بخش علم اصول چندین فیلسوف عصر جدید بود. اما با مدد توفیق و عنایت الهی آیت الله مصباح یزدی این خلا را پر کردند و برای نخستین بار به طرح گسترده و منظم مباحث فلسفه اخلاق و ارائه نظام اخلاقی اسلام پرداختند. مثال ارسطو در این زمینه طرح این چهار پرسش درباره یک مجسمه است: از چه چیزی ساخته شده است (مفرغ: علت مادی آن)، چگونه چیزی است (مجسمه: علت سوری آن)، چه چیزی آن را بوجود آورده یا به گونه ای آن را تغییر داده که به این شکل درآمده است (مجسمه ساز: علت فاعلی) و به چه کار می آید (تزئین: علت غایی آن)؛ از طرح این مطالب می توان نتیجه گرفت که ارسطو سر در پی اهداف و غایات امور داشته است و این حرف صحیحی است چرا که ارسطو مدعی است مادامی که ندانیم یک چیز ولو یک موجود طبیعی یا یک اندام، به چه کار می آید یا بناست چه کاری انجام دهد، حقیقتاً چیزی درباره آن نمی دانیم.

ارسطو می گوید فرم و صورت در مورد مجسمه یا سایر اشیا دست ساخت، از طرف عاملی بیرونی تحمیل می گردد، حال آنکه در مورد موجودات طبیعی این عواملی درونی است که آنها را چنان هدایت می کند که در نهایت به همان موجودات طبیعی تبدیل می شوند. از نظر ارسطو نفس امری موهوم و روح مانند نیست که در بدن سکونت داشته باشد بلکه دست کم تا حدودی، همان کارکرد معین تن و بدن مورد نظر است. داروین در نامه ای به ویلیام اوگل، مترجم مشهور آثار زیست شناسی ارسطو، از دو تن از خداوندگاران خود یعنی لینه و کوویه یاد می کند و در خاتمه یادآور می شود که این دو صرفاً شاگردان خام دست ارسطوی کبیر بودند.

من تا جائی که میشناسم عرض میکنم، یعنی حکمایی که بعد از حیازت حکمت به اروپا رفتند و تحصیل فلسفه کردهاند؛ من از این افراد 4 نفر را میشناسم: در رأس آنها سیدنا الاستاذ آقای «سید محمد کاظم عصار»اند که در حدود دو سال در فرانسه بودند. به خالکیش گریخت و یک سال بعد در همان جا درگذشت. باید این کلیپها را ببینند و آزمون آنها را هم انجام دهند و بعد انتخاب موضوع کنند. این فلسفه تعالی بخشی اجتماعی و هم افزایی اهالی جامعه برای کمال را لازمه تعالی بخشی فردی در مدار هستی می داند. در این کتاب سوفی در آستانهی ۱۵ سالگی قرار دارد و حالا می خواهد به سوالهای بنیادینی در مورد فلسفهی هستی به جواب برسد.

دامت در این کتاب سعی میکند ریشه های فلسفهی تحلیلی را بیابد و به ما نشان دهد فلسفهی تحلیلی از کجا آغاز شده است. این گرایش در مسیحیت قرون وسطی و برخی آیین های دیگر رواج داشته است. به گزارش اقتصادنیوز در بخشی از این نوشته آمده است: متاسفانه وجود برخی هنجارشکنیها در سطح جامعه و بروز برخی رفتارهای متناقض با ارزشهای اسلامی و فرهنگی از سوی کسانی که حداقل 12 سال به عنوان دانشآموز در فضای نظام تعلیم و تربیت حضور داشتهاند اما کمترین کار اثرگذار و ماندگار در حوزه پذیرش و رعایت ارزشها و هنجارها را دریافت نکردهاند قابل کتمان نیست.

از میانه سده دوم هجری به علل و دلایل سیاسی و اجتماعی، مسلمانان با حمایت برخی خلفای عباسی (منصور و هارون) و خاندان بنی موسی به ترجمه متون علمی سپس فلسفی یونانی با واسطه ترجمههای سریانی و عبری یا با مراجعه مستقیم به اصل یونانی روی آوردند. هر فیلسوفی، یک یا چند شارح درجه یک دارد که همه قبولشان دارند. در آن حالت، انسان حالت سازندگی عبادت را میفهمد.برای یک زندانی، نماز شب خواندن چیز خیلی مهمی نیست ـ زندانی مسلمان ـ یک زندانی در طول 24 ساعتش در یک سلول مثلا یکی دو متری زندگی میکند و هر وقت هم که خوابش گرفت، میخوابد.

یک راه هست که دوکساست یعنی راه غلط و پندار است و آن هست که بپرسی چه نیست. پس مى توان فهمید که ابتدایى ترین خاصیت قانون، جلوگیرى از جنگ و ایجاد محیط امن و با ثبات است. ولی اگر آنچه را که حادث و دستخوش کون و فساد است سرمشق خود سازد، حاصل کارش خوب نخواهد بود. هر چند، کم پیدا می شوند کسانی که بخواهند یک ذره از همین آثار به جا مانده از ارسطو را بدهند و در عوض بخشی از آثار عمومی او را به دست آورند.با همه این اوصاف آثار به جا مانده و ثقیل مذکور، مالامال از ثمرات نیروی ذهنی شگفت انگیز است.

9)فراتر از اینکه فلسفه مادر علوم است و نقش منحصر بفردی در پایهگذاری همه علوم ایفا میکند، بهرهگیری علوم انسانی اسلامی از فلسفه به خصوص فلسفه صدرایی یک بهرهگیری ویژه و سرنوشت ساز است. در نزد ارسطو فضیلت یا کمال یک چیز عبارت است از تحقق کامل قوای بالقوه و مختص آن چیز که در ماهیت ویژه اش نهفته است. نگاه ویژه کریچلی به پدیدار Phenomenon مرگ، پیشتر تجربه چندانی در متون فلسفی غرب نشده است. حدود یک چهارم از مطالبی که به دست ما رسیده، مربوط به زیست شناسی است.

آنچه نیچه در این اثر به ارمغان میآورد این است که مفهوم، تاریخ و فرهنگ برای درک هر واژه چقدر اهمیت دارد. در این اثر مینویسد که واجب الوجود ضرورتاً واحد است. از این ها گذشته، ارسطو نخستین کسی بود که به تفکیک موضوعات مختلف اقدام کرد. پس می توان گفت حیات انسان از رابطه بین انسان ها آغاز شده است و در بین انسان ها ارتباطِ زن و مرد کلیدی ترین رابطه است. ارسطو با تکیه بر برداشتی عام از برهان، رابطه میان شواهد حاصل از بررسی امور در جهان و رسیدن به نتیجه گیری صحیح در مورد آن امور را صورت بندی کرد.

بانوی فلسفه این مسئله را با توضیح این مسئله که هیچ تضادی بین پیشآگاهی کامل خداوند از جهان و داشتن اختیار انسان وجود ندارد، حل میکند. کتاب تبارشناسی اخلاق آخرین اثر فیلسوف، شاعر، منتقد فرهنگی و فیلولوژیست کلاسیک آلمانی، فریدریش نیچه است که در ژوئن ۱۸۸۷ نوشته و کتاب در نوامبر ۱۸۸۷ منتشر شده است. کتاب تبارشناسی اخلاق شامل سه مقالهی مرتبط است که نیچه از آن با عنوان «رساله» یاد میکند؛ او تکامل تعصب اخلاقی را در قسمتهای مختلف تاریخ مورد بررسی قرار میدهد و توجه ویژهای به مسیحیت و یهودیت دارد.

به عنوان مثال، تأمین محبت و مودت، یکی از اهداف اسلام از ازدواج است؛ اما این هدف به صرف ازدواج و تنها از طریق این قرارداد و پیمان به دست نمیآید. ” برای اینکه این موضوع را بداند در یک دوره مکاتبه با یک فیلسوف مرموز ثبت نام کرده است. آنجا ما، نام آقای حائری را میشنیدیم و خودشان را کم و بیش زیارت میکردیم ولی من به یکی دو دلیل هیچ گاه جرأت نمیکردم خدمت ایشان مشرف بشوم. ضعف فرهنگی و ساختاری ابداً دلیل نمیشود که موضوع مناظره را زیر سوال ببرید. پس گیاه واجد کمال، گیاهی است که شکوفایی کامل نفس نباتی را جلوه گر می کند، یعنی رشد بسیار خوبی دارد.

اسب واجد کمال، اسبی است که قوای بالقوه حرکت مختص اسب ها را به فعلیت می رساند، یعنی زمین را به سرعت می پیماید و احتمالاً چشم ها و گوش های تیزش به چابکی او کمک می کند. هر دو بزرگوار سالهای سال هم استاد داور، راهنما و هم مشاور بودهاید، بالأخره در خیلی از پایاننامهها یکسری اشکالات رایجی وجود دارد که معمولاً به چشم میخورد. آشکار است که در رخدادهای علّی، هیچ عامل واحدی به تنهایی برای وقوع یک اتفاق ضروری نیست و نتیجه به وسیله ترکیبی از عوامل وابسته به هم حاصل شده است. بهعنوان مثال او دربارهی اخلاق، استدلال میکند که اگر بخواهیم واقعا منظورمان از «خوب» یا «شر» را درک کنیم، هرگز نمیتوانیم فرض کنیم که این دو مفهوم در خارج از یکلحظهی معین در تاریخ دارای یک معنی پایدار هستند.

اغراق نیست اگر بگوییم او تمامی رشته ها را ابداع کرده است، یعنی تمام آن حوزه های پژوهشی که هنوز هم ما را به خود مشغول کرده است. به نظر ویتگنشتاین، شباهت یا شباهت هایی میان اعضای یک خانواده وجود دارد، بدون اینکه یک یا دو خصوصیت مشترک در میان تمام اعضاء مقوم این شباهت یا شباهت ها باشد. نوشته هایی بود خوش ساخت و مناسب استفاده عموم. اما نوشته های او درباره منطق و روش شناسی تنها بخشی از مجموعه نوشته های موسوم به آثار ارسطویی را تشکیل می دهد.

دیدگاهتان را بنویسید