فلسفه زندگی و مرگ – پرسمان

ملکیان در بخش دیگری از سخنانش با تمایز گذاشتن میان فرآیندهای فلسفه ورزی از فرآورده های فلسفی انتقادهای تندی از فلسفه آکادمیک ایرانی کرد و گفت: بیشترین تاثیری که فلسفه در زندگی روزمره دارد و من از آن به عنوان تاثیر نجات بخش یاد کردم، به فرآیند فلسفه ورزی اختصاص دارد البته فرآورده های فلسفی نیز تاثیر فراوانی دارند، اما تاثیر فرآورده های فلسفی اصلاو ابدا با تاثیر فرآیند فلسفه یعنی فلسفه ورزی قابل مقایسه نیست. یا در فایدون نیز مشاهده میکنیم که «یگانه علت زیبایی آن است که از «خود زیبایی» چیزی در آن است و به عبارت دیگر از خود زیبایی بهرهای دارد» (افلاطون، ۱۳۸۰، ص ۵۰۵).

بنابراین تعریف «ثروت» چیزی نیست جز انباری از ابزارها که به درد استعمال در خانواده یا دولت می خورد. ارسطو باور داشت که دولت شهر یونانی به معنایی جهان شمول بهترین شکل جامعه ی انسانی است و دلیل عمده ی این برتری عمدتا فضیلت هایی هستند که این دولت شهر بروز آن ها را ممکن می سازند.ارسطو میخواست بگوید اخلاق ,گام اول برای سیاست است. دانستیم که در هر علمی از یک سلسله قضایای متناسب و مرتبط بحث میشود و در واقع، هدف قریب و انگیزهٔ تعلیم و تعلم آن علم، حل آن قضایا و مسائل یعنی اثبات محمولات آنها برای موضوعاتشان میباشد.

یادآوری گذشته ها در حضور یکدیگر می تواند روابط فعلی زوجین را به نوعی تقویت کند ، زیرا توقعاتی که از هم داشته اند و الهام بخش آنها در تصمیم به ازدواج بوده است در ذهنشان تجدید می کند . حجاب در راستاي خواسته هاي زن است چون زنان دوست ندارند به ديده شهوت به آنان نگاه شود، بلكه مي خواهند به چشم انسان به آنها نگاه شود. همچنين آمده است: «الجلباب ثوب اوسع من الخمار دون الرداء تُغطّى به المرأه رأسها و صدرها جلباب، لباسى است بزرگ تر از روسرى و مقنعه و كوچك تر و كوتاه تر از عبا است كه زن سر و سينه خود را با آن مى پوشاند»(9).

زن بی حجاب تكيه بر زن بودن خود دارد نه بر انسان بودن خود. مفهوم شهر عنصر لاینفک از زندگی بیناسوبژکتیو بوده است؛ نقد شهر ارگانیستی با تکیه بر مفهوم زندگی روزمره، توسط متفکران انتقادی از خود مارکس گرفته تا لوکاچ و لوفور راهی را برای نقد وضعیت موجود «شهری» گشودند که در آن تجربههای زیسته سرکوب اسلوب سرمایهداری مدرن شدهاند. ازسویدیگر، فلاسفه اسلامی اصل تعریف ارسطو را پذیرفتهاند؛ اما برای اینکه در تبیین حیات اخروی و اثبات آن دچار مشکل نشوند، در جزئیات دیدگاه وی درباره جایگاه نفس و بدن و ارتباط میان آن دو چندان با وی موافق نیستند.

در میان نویسنده ها بعضی ها مثل جیمز جویس، معتقدند که عشق کلا وجود ندارد و بعضی مثل کامو، عشق را راه فراری از پوچی می دانند. این مواعظ که توسط خود ایشان خلاصه شده، شامل طیف گسترده ای از موضوعات اسلامی با رویكردی عرفانی و معنوی درباره عقاید شیعه، احكام روزه، نماز، شرح اوصاف و حقایق قرآن می باشد. این اثر، در پنج بخش سامان یافته و هر بخش شامل فصل هایی است.

کتاب مذکور، به بحث درباره بیان فلسفه، آداب و اعمال روزهای هر ماه قمری پرداخته و در فصل دهم تا سیزدهم در مورد ماه رمضان، شب و روز به تفصیل سخن گفته است. فصل پنجم توضیحی مختصر در مورد فلسفهی علم است. از جمله ابزارهاي مهم تبليغ، شناخت منابع لازم برای پژوهش در موضوعات مورد نياز مي باشد. در باره شناخت اهمیت و منزلت ماه رمضان و آثار و نتایج عبادی و تربیتی این ماه است. گزارههایی مانند اینکه: طبیعت مادی راستین است؛ جهان دارای قانونهای پایدار علت و معلولی (انگیزه و انگیخته) است؛ جهان دریافتنی و از سرچشمههای شناخت مردم است؛ دانشی نیستند، که پیش زمینه پرداخت به دانش میباشند.

سیاست عشق عبارتی که آلن بدیو فیلسوف ساختارگرای فرانسوی آن را بی معنا می داند، درخوانشی برسازنده از هنر و فلسفه معاصر و به طور خاص در آنچه می توان “هنر و فلسفه” پس از دلوز و گتاری نامید، مواجهه ای را میان این فیلسوفان و هنرمندان معاصر ایران و جهان تدارک می بیند. حال اگر سینما را، در شکل متعارف و معمول آن، باعث غرق شدن مخاطب در آنچه افلاطون جهان سایه ها می خواند بدانیم آیا نمی توان دور شدن مخاطب از عالم مُثُل را در ارتباط با سینما به عدم تعقل فرد در برابر توهمی که از واقعیت برایش ایجاد شده تشبیه کرد؟

همانا شیطان میخواهد با شراب و قمار، میان شما دشمنی و کینه ایجاد کند و شما را از یاد و از نماز باز دارد؛ پس آیا شما دست بر میدارید؟ به اختصار، آیا ممكن است فلسفهای در عین اینكه فلسفه است وحیانی هم باشد؟ اگر اشیاء خارج را به صورت «کل» بدانیم، نیاز به منطقی دیگر داریم تا این امکان را به ما بدهد که خارج را به عنوان یک کلّ به هم پیوسته که دارای عوامل و اجزایی است و این اجزا دارای یک نسبتهایی به یکدیگر هستند، بررسی نماییم به طوری که اگر نسبت بین این اجزا و عوامل تغییر کند یا عاملی بر این عوامل افزوده یا حذف شود، بتوانیم تغییرات و تحولات کلی منظومه را شناسایی کنیم.

ویژگی یا تعریف دیگری هم که می توان برای حکمت متعالیه به دست داد، مجموعه مسائلی است که ملاصدرا به آن معتقد شد؛ یعنی قائل شدن به اصالت در وجود، به تشکیک در وجود و به حرکت جوهریه. میتوان برشمردن شباهتهایی از این دست را ادامه داد: نیک در عین علت بودن اشیاء به شدن اشیاء و زوال ناشی از آن تن نمیدهد، دقیقاً همانگونه که خورشید در عین رشد دادن و پرتوافشانی، تغییر نمیکند (البته این رویکردی اسطورهای نسبت به خورشید است که در زمان افلاطون رایج بوده و خورشید را جرئی از خدایان و در نتیجه لایتغیر و فناناپذیر میدانستهاند.

البته شارحان و متفکرانی نیز بودهاند که قول به مفارق بودن مُثُل را نپذیرفتهاند. این کتاب در طی سه بخش، فضیلت و ثواب روزه، فضیلت ماه مبارک رمضان و برخی احکام و مسائل مورد ابتلای روزه داران را بیان کرده و شرحی اخلاقی و عرفانی بر دعاهای روزهای ماه مبارك رمضان است. خداوند متعال در این آیه شریفه بر لزوم پرداخت مهری که برای ازدواج موقت مقرر کرده اید تاکید دارد. آداب وداع با این ماه با عظمت و ورود به ماه شوال و عید فطر و اعمال آن، پایان بخش كتاب است.

کتاب یاد شده ابتدا به احکام روزه می پردازد و با اشاره به شروط، واجبات، مکروهات و اسرار روزه و همچنین شروط باطنی آن، به مباحثی چون ادعیه ماه مبارک رمضان، شامل: دعای بعد از نماز، دعای شب های ماه مبارک رمضان، دعای افتتاح از ولی عصر، دعاهای منسوب به امام محمد باقر-علیه السلام-، دعای شب قدر، دعاهای شب های احیا و نماز عید فطر پرداخته است. فواید گرسنگی، درجات روزه، اقسام روزه داران، انواع نیت در سحر و افطار و آداب آن، فضیلت ماه رمضان، دعا و آداب آن، شب های قدر، وداع با ماه رمضان و آداب شب و روز عید فطر، از دیگر مباحث ارائه شده در این اثر است.

در این راستا، از منظری قرآنی و روایی، به بیان آثار انسان ساز ماه مبارك رمضان پرداخته شده و آثار معنوی روزه، عبادت، انفاق، اعمال سحر و دعا در این ماه، بیان گردیده است. در این شرح، مسائلی از قبیل: شرایط قبولی نماز و عبادت، آثار نماز و عبادت در دنیا و آخرت، محاسبه نفس و تهذیب آن، دین و لزوم تسلیم محض در برابر دستورات دینی، راهكارهای تقرب به درگاه الهی، عوامل نابودشدن ثواب اعمال، آثار دعا و آداب آن، ثواب تلاوت قرآن، امامت و ولایت اهل بیت-علیه السلام- و لزوم محبت و اطاعت ایشان، معیارهای دوستی و دشمنی، فضایل قرآن كریم، مظاهر رحمت و مغفرت الهی برای بشر در ماه مبارك رمضان، اهمیت خشنود كردن والدین و برخی دیگر از مسائل اخلاقی، بحث شده است.

دیدگاهتان را بنویسید