فواید جنگ 8 ساله ایران و عراق(2)

دست کم سه نفر از خدمه ایرانی کشتی هم در جریان حمله هلیکوپترهای آمریکایی و توقیف آن شهید شدند اما علی اکبر ولایتی، وزیر خارجه وقت ایران، در نامهای به دبیر کل سازمان ملل اتهام مینگذاری را رد کرد. از 10 آبان 1367/ اول نوامبر 1988 ادامه مذاکرات در ژنو پیگیری و در مجموع، هفت دور مذاکره فشرده با حضور دبیر کل و نماینده او انجام شد. در این راستا، ترکیه فعالیت های مختلفی انجام داد که از آن جمله می توان به شرکت نخست وزیر ترکیه در هیئت منتخب رسیدگی به مسائل جنگ ایران و عراق اشاره کرد. با توجه به تبلیغاتی که در این زمینه از سوی رسانههای منطقهای و غربی صورت میگرفت نخست وزیر پاکستان طی یک مصاحبه ضمن تأکید بر بیطرفی کشورش در جنگ ایران و عراق، ایفای نقش پاکستان در خلیج فارس در قبال دریافت تسهیلات از ایالات متحده را تکذیب کرد و اعلام کرد پاکستان به هیچ وجه در جنگ خلیج فارس دخالت نخواهد کرد.در این شرایط، علیرغم فشارهای موجود، دولت پاکستان تصمیم به حفظ و گسترش روابطش با جمهوری اسلامی ایران گرفت.

قبل از بررسی نقش این عوامل در ایجاد جنگ ایران و عراق، لازم است به برخی پیوندهای نظری که این عوامل به واسطه آنها سبب جنگ می شوند نیز به اجمال اشاره کنیم. 2) بازنگه داشتن مجاری ارتباط سیاسی وزارت امور خارجه ایران و آمریکا، کمترین اقدامی است که دو کشور می توانند یکدیگر را از نیات آشکار خود مطلع کنند و ارزیابی دقیق تری نسبت به وضعیت های جاری در برنامه ریزی سیاسی هر کدام از طرفین داشته باشند. امروز هم وزارت دفاع افغانستان نیروهای ویژه ای به این شهر اعزام کرد. هیچ واحد نظامی عمده ای در طول حدود هشتصد کیلومتر جبهه ای که عراق تجاوز کرد، مستقر نبود و واحدهای توپخانه ارتش ، تیپهای زرهی و بالگردهای تهاجمی در مناطق مرزی نبودند. تصمیمگیری خروج نیروهای بریتانیا از خلیج فارس تقریبا قریب به 23 سال طول کشید از 1945 که جنگ تمام شد تا ۱۹۶۸ در دوران گذاری که نیروهای تحتالحمایه بریتانیا قوی شدند. در حال حاضر سهم ایران از آب این رودخانه حدود ٢٦ مترمکعب در ثانیه یا ٨٠٠ میلیون مترمکعب در سال است. در این قرارداد حق تقدم آب مشروب سیستان نسبت به سایر مصارف موردپذیرش کمیسیون بیطرف قرار گرفت، مقدار آب موردنیاز سیستان از سوی هیئت ۲۲ مترمکعب در ثانیه اعلام شد که موردتوافق دولت ایران قرار نگرفت.

روز گذشته طالبان اعلام کرد که شهر لشکرگاه در این ولایت را به تصرف خود در آورده است اما امروز مقامهای نظامی افغانستان میگویند موفق شدهاند نیروهای طالبان را از شهر لشکرگاه، مرکز استان هلمند عقب برانند. حسینی با بیان اینکه امضاها برای استیضاح وزیر صمت تحویل هیات رئیسه داده شده است، هیات رئیسه مجلس تا کنون حاضر نشده که زیر بار قبول هیچ استیضاحی برود، گفت: «اینکه هیات رئیسه هیچ استیضاحی را اعلام وصول نمیکند، اشتباه میدانم. برای حل این مشکل در قرنهای نوزدهم و اوایل قرن بیستم، انگلیس میان ایران و افغانستان داوری کرد و در دهه ٥٠ میلادی به دلایل ژیوپلتیکی آمریکا نیز سعی در دخالت داشت. کلارک مینویسد: ایران سعی کرده است تا از طریق سرمایهگذاری مستقیم خارجی و توسعه زیرساختهای مرتبط با ارتباطات و حملونقل، قدرت نرم خود را در افغانستان افزایش دهد. به طوری که روس ها دویست موشک اسکاد – بی به ایران دادند.براساس و با موفقیت عملیات کربلای پنج، ایران تصمیم گرفت تا زمان پیروزی به جنگ ادامه دهد. به گزارش تحریریه، بررسی آمار امروز نشان می دهد که افغانستان جنگ زده هم از ایران جلو زد و واحد پول این کشور یعنی افغانی به زیر 100 در برابر یک دلار آمریکا رسید و یک افزایش ارزش معنی دار را تجربه کرد که درس های جالبی دارد.

طی ٢دهه بعدی هر دو کشور اهمیت کمی به این اختلاف دادند، زیرا در آن مقطع آب برایشان حیاتی نبود اما در ١٩٧٢میلادی این اختلاف شدت گرفت و در ١٩٧٣میلادی معاهده رودخانه هیرمند بسته شد. طی ٢ دهه بعدی هر دو کشور اهمیت کمی به این اختلاف دادند، زیرا در آن مقطع آب برای شان حیاتی نبود اما در ١٩٧٢میلادی این اختلاف شدت گرفت و در ١٩٧٣میلادی معاهده رودخانه هیرمند بسته شد. در عصر حاضر، ایران طیفی از قوای شبهنظامی و مبارزان شیعه خارجی، که شامل لشگر فاطمیون است را پرورش داده تا در زمان مورد نیاز برای تأمین امنیت و حفاظت از منافع ایران مجدداً به افغانستان اعزام شوند. سپاه قدس میتواند برترین اعضای لشگر فاطمیون را انتخاب کرده و از آنها برای عملیات تخصصی در افغانستان یا جاهای دیگر استفاده کند. برخی گزارشها حکایت از آن دارد که شیعیان هزاره افغانستان با حمایت نیروهای ایران تحت نام فاطمیون به این فکر میکردند که در افغانستان منطقه خودمختار شیعهنشین تاسیس کند که البته این هدف در نهایت به شکست انجامید. در همین حال اوضاع در ولایت هلمند در جنوب افغانستان هم آشفته است. اما در آن زمان کودتای افغانستان اتفاق افتاد با این حال مقامات کابل معتقدند با وجودی که این کودتا، مانع تصویب قرارداد آب هیرمند میان ایران و افغانستان شد، اما ایران از سهم ٢٦ مترمکعب در ثانیه خود از هیرمند استفاده کرده است.

دیدگاهتان را بنویسید