معنی شعر امید کلاس چهارم دبستان با ارایه های ادبی

در این پست 20 شعر زیبا از اشعار مولانا درباره عشق را گرد آوری کردهایم، امیدواریم که مورد رضایت شما قرار گیرد. برای مثال شعری که شهریار موقع دیدن معشوقهاش ثریا سروده است، نشاندهنده عشق شدید و درد جدایی شاعر است. مسافر حدیث جستجوی انسان در دنیا است، انسانی که از جهان دیگر آمده است و در این دنیا غریب می نماید. این بینش عرفانی و فلسفی شاعر به مدد روحیه خاص شرقی او، موجب گشته تا نگاهش به همه جهان و طبیعت، نگاهی زیبا، لطیف و از سر اعجاب باشد. البته این بحث رو به تعدیل نهاد و کم کم معشوقه های باشکوه شعر نو از میان حجاب سیاست بافی آغاز این سبک سر بر آورده و تا کنون در حوزه عاشقانه های شعر نو خود نمایی می کنند.

با تغییر قراردادهای اجتماعی و نیز معیارهای شعر، به ملازمت تغییرات جامعه، جایگاه معشوق و معشوقه در شعر تغییر کرد، در شعر جدید نیز این تفاوت دیدگاه ها، حتی شدیدتر از قبل به چشم می خورد، و به جرأت می توان گفت که تمام تحولات که در خصوص نوع نگاه های معشوق را، که در ابتدای مقاله آوردیم، در همین چند دهه اخیر در شعر فارسی نمود یافته است. تا آنجا که حافظه من یاری میدهد، چهار یا پنج ترجمه از آن در کتابها و مطبوعات قرن بیستم زبان فارسی نشر یافته است. به هرحال قرن ششم ، قرن رواج رباعی است و چنان که از زبان شمس قیسر خواندیم ، عارف و عامی .

سهراب سپهری شاعری فلسفی، عارف و پویاست. او به نحو وسیعی از مفاهیم عرفانی مشرق و غرب و تلمیحات ملل مختلف در شعر خود استفاده کرده است و اگر به لحاظ قالب و شکل بخواهیم بررسی کنیم، شاعری است که محتوی و مضمون سخنش بر قالب و فرم آن، چربش دارد. شاید بتوان گفت این منظومه از آغاز انتشار تا کنون بیشترین تأثیر را بر روی شاعران جوان، نهاده است و هر شاعری در آغاز راه، مدّتی را به کلنجار رفتن در دقایق باطنی و ظاهری این مجموعه می گذراند.

هر چند این مکتب زندگی طولانی نداشت ولی آثار و نتایج آن در ادبیات و شعر فارسی باقی ماند و بعد از آن دیگر هرگز معشوق شعر فارسی، اوج و منزلت خود را باز نیافت. سهراب سال بعد منظومه بلند دیگری منتشر کرد با عنوان مسافر، که این منظومه که به لحاظ بافت ظاهری کلام پیچیده تر از صدای پای آب است و نسبت به آن بسیار بیشتر از تلمیحات مذهبی بخصوص مذاهب شرقی استفاده کرده است.

سهراب در سال 1322 به تهران آمد و در دانشسرای مقدماتی پسران مشغول تحصیل گشت. در این سبک به فراخور بازگشت قالب به سبک عراقی و خراسانی، و معشوق نیز همان معشوق سعدی و حافظ گشت ولی با این تفاوت که دیگر اوضاع اجتماعی اجازه آن عشق بازی ها را نمی داد و شاعران این سبک اکثراً از تجربه های نیازموده، شعر می گفتند. با آمدن نیما و پی افکندن شعر نیمایی، همان طوری که انقلابی در شعر فارسی در حوزه قالب و لفظ بوجود آمده دگرگونی عظیمی نیز در قلمرو طرح مضامین و محتوی اشعار پدیدار گشت.

اکثر شعرهای این مجموعه در قالب نیمایی بوده و شاعر رسالتی حساس را در پایبندی به عروض نیمایی و بدعتها و بدایع نیما در خود احساس می کند. سهراب در این مجموعه به جای پایبندی کامل به میراث شعر فارسی از قالب چهارپاره و نیمایی استفاده کرد و رگه هایی از شعر کهن فارسی در این مجموعه وجود دارد که بیانگر آشنایی کامل شاعر با حال و هوا و فضای شعر گذشته است.

در تعریفهای سنتی دربارهٔ شعر کهن فارسی ، ویژگی اصلی شعر را موزون و آهنگین بودنِ آن دانستهاند. منظومه مسافر درخصوص بیان مفاهیم مذهبی و انسانی دنباله صدای پای آب است ولی از جهت بافت کلامی به مقدار زیادی با آن متفاوت بوده و از ویژگی ها و موارد افتراق خاص بهره می جوید. ظاهراً شاعر در عنفوان جوانی، شور پر شتاب زندگیش را رام طرح مفاهیم بسته سیاسی دهه 30 و 40 نموده است. تمام معشوقه های زمینی و عریان و گاه غیر اخلاقی شاعران قرون اولیه شعر فارسی تا معشوقه های پر رمز و راز و سرشار از ایهام و استعاره غزلیات عراقی، حافظ و خواجو و نیز معشوق آتش نهاد و تندر صفت مولانا، که آتش در خرمن دیوان خورشید نشان شمس زد، همه در این قلمرو می گنجند.

شعر، هم از دیدگاه روایت و هم از دیدگاه ماهیت با تمام متون ادبی و غیر ادبی تفاوت دارد. گذشته از تاویل عرفانی و یا فلسفی شعر، همینکه شاعر برای اوّل بار از پیله انزوا و دنیای سیاه و نومید خویش بیرون آمده و از (اویی) سخن می گوید که قبلاً وجود نداشت جای انگشت تأمل دارد. در سبک هندی معشوق به ذات خود ارزشی چندان ندارد، بلکه ارزش و اهمیتش زمانی است که بتواند مضمونی نو را برای شاعر به ارمغان بیاورد. بطوی که شاعر هر کس را که در حوزه تفکر او، اندیشه و ارزش داشته باشد، می ستاید و این ستایش ممکن است از اسفل السافلین و اعلی علین در نوسان باشد.

با پذیرفتن این نکته که آغاز هر سبک هنری از سادگی به طرف پیچیدگی و کمال است، می توانیم نتیجه بگیریم که همانطور که در حوزه کلمات و بافت نحوی و سایر اختصاصات شعری و ادبی، شعر اولیه فارسی ساده بوده و از معشوق و معشوقه های ساده نیز برخوردار بوده است. البته وجود استعاره های دور از ذهن و نیز بافت خاص این شعر، آن را کمی دیریاب کرده و به همین دلیل نمی توان آشکارا دربارۀ جنسیّت و هویت این موجودی که نیم پیکر او در تیرگی شب گم شده است، قضاوت کنیم، ولی بر روی هم رفته به نظر نمی رسد شعر حال و هوای عاشقانه داشته باشد، بلکه ظاهراً در پی بیان مفهوم فلسفی ذهن خویش است و در این جریان، اوّلین بار از شخص دیگری در شعر سخن به میان می آید که سهمی از روایت شعر بر عهده اوست.

در تمام فراخنای هزار ساله شعر فارسی، معشوق و معشوقه، جانمایه اکثریت آثار هنری بوده است، و به فراخور زمان ها و مکان ها و شاعران و متشاعران، جلوه های گوناگونی داشته است. دیگر سخن از می و معشوق رو به کاهش رفت و شعر بار بیان اکثر تحولات سیاسی و اجتماعی را به عهده گرفت. که در جامعه عربی، و بیشتر کشورهای دیگر شرق رایج بوده و به زن به عنوان جنس دوم می نگریستند لذا زن، نقش مهمی در جامعه نداشته اند. البته کم کم بینش شعری شاعر شکل می گیرد و شعرش استوار شده و به همین ترتیب طرح مسائل عاشقانه کم کم بیشتر به چشم می آید، تا آنجا که عشق یکی از عناصر اصلی شعرهای شاعر می شود.

از سال 84 و با نام “ادبستان شعر و هنر” در بلاگ ساز های بلاگفا و رزبلاگ با شما بودیم،اما برای آشفتگی های فراوان این دو بلاگ ساز و همچنین حذف شدن نوشته ها،بر آن شدیم که برای ماندگاری و پایداری بیشتر نوشته هایمان،تارنمای خود را بسازیم،اینگونه بود که “ادبستان شعر پارسی” در سال 97 آغاز به کار کرد. سهراب در سال 1332 دوره نقاشی دانشکده را با رتبه اوّل به پایان رساند و به عنان طراح در سازمان همکاری بهداشت مشغول به کار شد.

شاعر دیگر صرفاً در پی تحولات عاشقانه ی صرف و عشق بازی نبود و این کار حتی در نزد خیلی از نوسراها مذموم شمرده شد. در شعر اینان اگر اثری از عشق و دوست داشتن باشد یا درباره میهن است و یا مبارزان و شهیدان راه آن. اگر به شعر و شعرخوانی علاقه دارید توصیخ میکنم این خط فکری که ما در اختیارتان قرار داده ایم را در پیش بگیرید و اگر علاقه و یا وقت ندارید تا این اشعار انگزشی کوتاه را پیدا و مطالعه کنید میتوانید با خود اشعار همین مقاله را مرور کنید و بعضی از آنهارا به خاطر بسپارید.

در این بخش روزانه مجموعه چند شعر ناب عاشقانه را با اشعار احساسی، دلنشین و زیبا برای عشق و همسر را به صورت کوتاه و بلند ارائه کرده ایم. حافظ به خوبی در کنار بهره بردن از عناصر معماری برای بیان مقصودی که داشته، در این بیت نیز نشان داده که میدانسته معماری یک ساختمان یا همان “عمارت”، گرچه با گِل و خاک اجرا میشود، اما برای آنکه نتیجه دلنشین باشد، عشق و شور و شیدایی لازم است که آن را در اینجا به “آبِ دیده” تشبیه کرده است. البته سبک عراقی نیز روی در پیچیدگی گویی و ابهام گذاشت و در شعر حافظ و معاصرینش، تشخیص عارفانه یا عاشقانه بودن و جنس معشوق را بسیار مشکل کرد.

می شود، معشوق مرد است. به لحاظ محتوایی نیز تغییرات محسوس است: تصاویر انتزاعی تر گشته و از آن طبیعت گرایی صرف خبری نیست، به علاوه شاعر از بیان مفاهیم مذهبی و عرفانی نیز تا حد زیادی خودداری کرده و اکثر اشعار صرفاً بیان تصویری لحظه های کشف شاعر است. ولی به لحاظ عوامل زبانی و نحو گفتاری و تصاویر و استعاره ها تفاوت چندانی احساس نمی شود. مجموعه به لحاظ زبانی عمیقاً با سایر آثار شاعر تفاوت دارد و بسیاری از اشعار، در حوزه شعر سپید جای می گیرند، در صورتیکه می دانیم فضای عمومی شعرهای قبلی سهراب، نیمایی بوده است.

ذهن بسیاری از ایرانیان شرح عشق بازی های صریح شاعران غربی را خوش نمی دارد. اما گروه سوم شاعرانی هستند که هر چند دغدغه اصلی شعر آن ها عشق و معشوق نیست ولی در گرماگرم سخن از عشق نیز سخن به میان می آورند و اتفاقاً در شعر همین دسته است که دوباره معشوق خصوصیات اصلی قرون گذشته خود را پیدا می کند. توبه عشق چه کسی ایستاده ای . در صفحات قبل گفتم که شاعر جوان ورود به قلمرو شعر را با مجموعه ای سیاسی و عاری از عوالم عاشقانه آغاز کرد ولی ادامه سرودن در این مجموعه، گاه بارقه هایی از شعر عاشقانه را به ذهن متبادر می سازد.

دیدگاهتان را بنویسید