مقایسه معنای زندگی از دیدگاه محمدتقی جعفری تبریزی و فریدریش نیچه

همچنین گفتنی است که سقراط کسی بود که در میدن شهر و یا در مجالس مختلف با طرح پرسش صحیح و دقیق از حاضرین و حتی با قسم دادن ایشان مبنی بر اینکه اگر حقیقتی را میدانند بر او نیز مکشوف کنند به بحث مینشست و از پس برقرار دیالوگ سعی بر انکشاف حقایقی در باب مباحث متنوعه داشت. اگر حجاب به طور کاملا درست و باکیفیت بسیار بالا در خانواده برقرار باشد، بر روی افزایش عشق و محبت بین اعضای خانواده تاثیر بسیار زیادی دارد. عقل جزئی اینجا است، عشق در آن جایی ندارد، چهطور میتواند عشق را تصور بکند!

مثلا مدینه فاضله فارابی فقط میتواند دینی باشد و رئیس مدینه فاضله دوازده شرط خیلی محکم که میشمارد، یا امام است یا پیامبر است. یا در آلمانی به محض اینکه خود شما میگویید خود هایدگر was ist Denken گوییDenken قبلا برای شما وجودی داشته اما این کتاب عنوانش همساز با مضمونش است. از طرف دیگر شما هر چیزی را که جستوجو میکنید قبلا چیزی از آن داشتهاید. حال شاید سوالی برای شما مطرح باشد و آنهم این است که چرا فلسفه بخوانیم؟

اما مثل کسی که تشنه بوده است، شاید این مثال بد نباشد که بعضیها 1 یا 2 متری کندهاند به آب رسیدهاند ولی ایشان صد متر هم کنده و به آب نرسیده است! سراغ کسانی مثل ابواسحاق شیرازی رفتند ولی نپذیرفت! البته نهضت ترجمه خدمات بسیاری نیز به حوزه اندیشه کرده است ولی در این زمینه فیلسوفان نقش بسیار مهمتری دارند. یکی از کمبودهای دیدگاه اینهمانی نوعی این است که توان روشن کردن رخداد پذیری چندگانه حالات اندیشه را ندارد.

در اصطلاح شرعی “صوم” به معنای امساک از اشیاء مخصوص، بر وجه مخصوص از کسی که صفات مخصوصی دارد و در زمان مخصوص با نیت روزه انجام میگیرد. این مترجم فلسفه در پایان به معرفی کتاب «پرسشهای زندگی» پرداخت و عنوان کرد: «پرسشهای زندگی» کتابی برای آشنایی با بحثهای اصلی فلسفه با محوریت مساله زندگی است. پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، دستگاه برگزیده نمایشگاه کتاب استان قم. درست است که فلسفه ی ملاصدرا، چنانکه پیش از این گفته شد برهم نهاده ای از چند مکتب و اندیشه است، اما روح و عنصر غالب آن، اسلام و تشیّع، و هماهنگ با آن مفاهیم بلند قرآنی و منطوق اخبار و احادیث پیشوایان مذهب است.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، فلسفه اسلامی، میراث بزرگ اندیشه و تفکر اسلامی است که به دست فیلسوفان مسلمان، تکامل یافت. متفکر به معنای واقعی است، به مسائل روز دنیا -بهخصوص کتابها و آثاری که در فرانسه به چاپ میرسد- آگاهی دارد و برای انجمن فلسفه خیلی زحمت کشیده است، ایشان از ما بزرگتر بود و ما او را برادر بزرگ میدانستیم. او یک بار به یکی از سربازان آلمانی، آنا ماریا ون شرمن (1678-1607) ، که به عنوان نقاش و شاعر معروف بود، گفته بود که او یعنی خانم شرمن، عقل خود را در مطالعه عبری و الهیات هدر میدهد.

شما ملاصدرا را یک عارف میدانید؟ به نظر شما عرفان در دنیای مدن چه جایگاهی دارد؟ بعضی وقتها ما تعریف غلطی از عرفان ارائه دادهایم! سهروردی تعریف دیگری ارائه کرد و گفت درجات داریم، پایینترین درجه بحثی -اما حکمت- است و بالاترین درجه ذوقی عرفا است و کسی جامع اینها باشد حکیم کامل است. ولی عقل در قرآن جامع هر دو بوده است و این عقل کلی قلب است، «افلم یکن لهم قلوب یعقلون بها» آیا اینها دل ندارند؟ اینها در سیاست مدنی است.

هرچند به لحاظ فقهی، ناراحتی زن دائم، سبب حرمت ازدواج موقت نیست اما در برخی روایات سفارش شده است که باید مراعات حال همسر دائم شود و این کار اسباب ناراحتی وی را فراهم نکند. شخص معمولی در پرتو پژوهش فیلسوف و با نظر به طرح جامعی که وی فراهم آورده است، می تواند تصور خود را در مورد جهان و امور انسانی متناسب با آن طرح کلی اصلاح کرده و اعمال و رفتار خود را با آن بسنجد. متفاوت است. یعنی بینشها و نظریاتی دارد که البته موافق و مخالفینی دارد، ولی فیلسوف به این معنا است.

چون هایدگر اصلا عارف نیست، آدمی است که به خدا و به آخرت اعتقاد ندارد و حتی یک مورد هم اسم خداوند را جایی ذکر نمیکند، چنین آدمی عارف نیست، البته فیلسوف بزرگی است. ولی خوب به هر صورت یک سری عقاید درستی هم داشت. به هر صورت ایرانیان باهوشتر از این حرفها بودند و به چند دلیل او را به جاهای دیگری صادر کردند، اول اینکه به ذات اشعری است! به اهمیت او در عالم امروز توجه کنید که از مصر گرفته تا اندونزی و مالزی حکومت غزالی است!

با رویش اسلام در جزیرهالعرب و گسترش نفوذ آن توسط خلفا، قلمرو حکومت اسلامی به سرعت گسترش یافت. در قلمرو اسلام فلاسفه همواره مورد سوءظن اولیای دین و اهل شریعت بوده و میباشند. کتاب فلسفه به زبان ساده نوشته صادق نیک پور، نمایی کلی از فلسفه و موضوعات مورد بحث در فلسفه اسلامی نمایش میدهد. بخش گنجینه مطلب: «تازه های کتاب اساتید » را دربر دارد. عقل کل را ساز ای سلطان وزیر. در اینجا قلب و عقل در یکجا آمده است. در حدود یکصد و پنجاه یا دویست بیت مولانا درباره عقل دارد. اصلا نمیداند که آن الهی و مقدس است یا اهریمنی و شر است.

مثلاً ـ بنابر عقیدهی برخی از مذاهب مسیحی ـ از جملهی این شرایط، آن است که باید عقد ازدواج خوانده شود و صرف رضایت طرفین کفایت نمیکند و حتی این عقد باید توسط کشیش اجرا شود (سکری سرور، بیتا: ص92) یا زوجین هر دو باید مسیحی و از یک مذهب باشند و اختلاف مذهب زن و شوهر، یکی از موانع ازدواج به حساب میآید. داریم این است که دین دو وجه دارد، یک وجه به طرق حق و جه دیگری به طرف خلق دارد.

البته مساله مهم دیگری که در ایران با آن مواجه هستیم این است که نمیدانیم کارشناسان متخصص چه کسانی هستند و اساسا با سلسله مراتب اصالت آشنا نیستیم و نمیدانیم منابع اصیل کدامها هستند؟ در غرب در زبان لاتین دو لفظ برای عقل است، یکی«رتیو» مثل (ration) یعنی جیره و حسابگر، این عقل جزئی است، دیگری (intellect) که عقل کلی است. در همین جاست که مولوی در اشعارش میگوید من و مردم مثل آب و روغن هستیم. سیاست به ما میگوید که چگونه یک جامعه باید راه اندازی شود و چگونه باید در جامعه فعالیت کرد. تشریع ازدواج و ترغیب به آن در اسلام، از یک علت و فلسفهی اساسی و از چندین چرایی فرعی و غیر اساسی برخوردار است.

زنای مرد جرم نبود در حالی که زن زناکار را می کشتند. گروه سومی هم هستند که این دو گرایش را با هم آشتی می دهند و به همه چیز نگاهی عقلانی دارند. فردید شخصیت جالبی بود، کسانی که مطالبی را در مورد ایشان بیان میکنند، همه جوانب شخصیت او را ندیدند، بیرون و ظاهر رفتار ایشان را دیدهاند! او اعتقاد داشت که غربزدگی در ایران وجود داشت، بعضیها از این سخن خوششان نمیآید. برخلاف غزالی که حکمت بحثی و حکما را تکفیر کرده بود، او فورا جبران کرد و باعث شد که غزالی در ایران راه پیدا نکند!

او همواره بدیهیات را زیر سوال میبرد و طی مکالمات با افراد دائماً دراخواست به تعریف واضحات میکرد تا فرد ارزشهای خود را بازخوانی کند و بسیاری از این «روش سقراطی» که گاهاً «مغالطه سقراطی» هم خطاب میشود در بحث خشمگین میشدند. يكي از موارد تقسيم مفيد كار، تأكيدي است كه افراد گوناگون از زواياي گوناگون بر مسأله واحد دارند. و از من نیز خواست با او همراه شوم! مارکسیسم هر نوع تلاشی را برای گشودن معضل زندگی بی ثمر میداند، مگر اینکه متکی باشد به مطالعه جامع علمی، مردمی، رفتاری و زیستی وجود انسانی و دگرگونی آدمی در رابطه با تکامل کلی زندگی و رابطه او با این سیاره خاکی و همه عالم هستی.

دیدگاهتان را بنویسید