چرا ایران در جنگ تحمیلی هشت ساله حتی یک وجب خاکش را نداد؟

با وجود این، با تشدید جنگ نفت کش ها، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بسیاری از خریداران خود را با افزایش نرخ بیمه کشتی های این منطقه از دست دادند. عراق در پاسخ این عملیات ها و تا حدودی برای آرام کردن حکام مزبور، حمله به نفت کش ها و کشتی های ایرانی در حال تردد بین خارک و سیری را مجدداً از سر گرفت. هنگامی که تلاش های عراق برای شکست دادن ایران به نتیجه نرسید، کشورهای مزبور تصمیم گرفتند که همکاری های امنیتی مداوم را افزایش دهند و دستور کار دیپلماتیک محتاطانه خود را کنار بنهند. در سال 1985، پیچیدگی های امنیتی داخلی کشورهای عضو شورا نیز افزایش یافت. این عوامل همه باعث افزایش استخراج و صدور نفت ایران شد. ظرفیت تدارکاتی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای اجرای اینگونه عملیات کافی نبود و در نتیجه ، مقابله با هجوم همه جانبه عراق با بن بست روبه رو شد (سپاه پاسداران انقلاب اسلامی . ارتش عملیات کربلای ۶ را در منطقه سومار و عملیات کربلای ۷ را در حاج عمران ، هم زمان با دو عملیات کربلای ۵ سپاه پاسداران ، در جنوب اجرا کرد ولی نتوانست مانع حرکت نیروهای عراق از این مناطق به طرف منطقه عملیاتی جنوب شود (همان ، ص ۳۰۲ـ۳۰۳).در ۱۳۶۶ ش ، منطقه عملیاتی ایران در تعقیب متجاوز تغییر کرد؛ اجرای عملیات در جبهه جنوب ، به دلیل استحکامات نیروهای عراقی و متناسب نبودن توان نظامی ایران در مقابله با آن ، به بن بست رسیده بود (همان ، ص ۳۱۴).

باید گزینه مقاومت و مقابله با رژیم صهیونیستی تقویت شود. نخست، در جنگ اول خلیج فارس و حمله عراق به کویت طی ۱۹۹۰-۱۹۹۱، ایران با اتخاذ سیاست بیطرفی فعال هم اقدام رژیم بعثی صدام را محکوم کرد و همزمان سعی کرد آسیبهای امنیتی ناشی از حمله آمریکا به عراق به منافع خود را خنثی سازد. اتحادیه عرب از زمان آغاز جنگ ، به ویژه پس از آزادسازی خرمشهر، در نشستهای متعدد، ضمن محکوم کردن ایران ، به حمایت آشکار از عراق مبادرت ورزید و این روند تا پذیرش قطعنامه ۵۹۸ از سوی ایران و توقف جنگ ادامه داشت (رجوع کنید به هیرو، ص ۱۱۴، ۱۵۳). متعاقب آن رونالد ریگان، رئیس جمهور وقت آمریکا، امنیت در خلیج فارس را به عنوان یکی از اولویتهای خود اعلام کرد و به این ترتیب در حدود یک سال پایانی جنگ، نیروی دریایی آمریکا، با هدف اعلام شده محافظت از نفتکش های کویتی درگیر شد و عملا جنگی اعلامنشده را علیه نیروهای ایرانی آغاز کرد. این وضع سیاسی برای دلجویی از ایران و کاهش خشونت در منطقه – به ویژه اقدامات خرابکارانه داخلی – و ترغیب کشورهای متخاصم برای آغاز مذاکرات بود.

رویه حاکم بر منطقه آن بود که تا حد امکان از خلیج فارس عبور نشود. احیای پروژه تغییر مسیر جریان نفت از تنگه هرمز از جمله پاسخ های شورای همکاری خلیج فارس به این تهدید بود، اما علی رغم تازه بودن این ابتکارات، کشورهای شورا در ساحل شبه جزیره عرب محصور بودند. شکی نیست که ایران برای ریکاوری اقتصاد خود به احیای برجام نیاز دارد؛ ولی جنگ اوکراین در صورت تصمیمات بخردانه میتواند هم ما را به توافق بهتر از گذشته سوق دهد و هم قادر است منافع ملی کشور را بهینه و افزونتر کند؛ اما به چه شکل؟ در عین حال، صدور نفت بغیر از تنگه هرمز، از راه تنگه باب المندب در شاخ افریقا و کانال سوئز در مصر نیز ممکن بود، اما مشکل ناامنی آنها بود. پیروزی های ایران در جبهه جنگ برای رهبران شورای همکاری خلیج فارس یک هشدار بود. در بخش بعدی این مجموعه گزارش، سناریوهای احتمالی حمله آمریکا به ایران را مطرح خواهیم کرد و در بخش آخر نیز پیامدهای هرگونه جنگی با ایران برای نظام آمریکا را بررسی میکنیم.

ایالت های طبرستان و گیلان نیز مطیع نشدند. «در اردوگاه های اسرای ایرانی افرادی را دیدیم که قاطعانه برای فدا کردن جان خود در راه اعتقاداتشان آمادگی داشتند. جنگ اوکراین به عنوان بخش مهمی از از پازل راهبردی آمریکا برای استراتژی تعادل و توازن ژئوپلتیک، از یک سو روسیه را از اروپا دور میسازد و کشورهای حوزه یورو را با ادراک “روسیه هراسی” در جرگه متحدان واشنگتن حفظ میکند. وی درباره روابط ایران و عربستان گفت: دیپلماتهای ایران برای شرکت در نشست آتی سازمان همکاری اسلامی برای اولین بار پس از چند سال در عربستان به سر میبرند تمرکز امروز ما بازگشایی نمایندگی ایران در این سازمان است و اگر در مسیری که در چهار دور گذشته طی کردیم به نکتهای برسیم که وارد فاز جدید تنظیم روابط هم بشویم. اولا این اقتباس بدون دریافت هیچ اجازهای از سوی ما تهیه شده است. برخلاف اعراب، ما هرگز با یهودیان نجنگیدیم.

دیدگاهتان را بنویسید