123-144; Ingram, 2022, Chapters 2-7, Pp

5 ـ «چون میان وکلاء دو دولت پایدار عهدنامه مجمل قرار یافته بنابر این شد که بعد از وقوع مصالحه میمونه برای استقرار دوستی و اتحاد سفرا آمد­و­شد نمایند. وقوع یک جنگ بزرگ، همچنین میتواند تریلیونها دلار به بدهیهای ملی آمریکا بیفزاید. چندی بعد، اوزلی ایران را به مقصد روسیه ترک کرد و ایرانیها را با مسائل بعدی این مصالحه تنها گذاشت. بهرغم قدرت نظامی برتر آمریکا، ایران میتواند به کمک ابزارهای دیگر، ترامپ را از هرگونه اقدام نظامی علیه تهران پشیمان کند.کارشناسان آمریکایی تا کنون بارها درباره قدرت نظامی و به خصوص موشکی ایران هشدار دادهاند. در بهار 1228/1813، اقدام شاه در فراخوان گستردة شاهزادگان ایالات و سران قبایل از قصد حکومت قاجار برای لشکرکشی وسیع به قفقاز حکایت داشت (دنبلی، صص 406-­409؛ خاوری شیرازی، ج1، صص 351- 360؛ سـپهر، ج1، 243 235؛ هدایت، ج 13، ص7649). درسهایی که مردم آمریکا از جنگ عراق گرفتهاند متقاعد کردن آنها به اقدام نظامی علیه ایران را بسیار دشوار میکند.با این حال، درسهایی که مردم آمریکا از سیاستهای دولتشان، از جمله جنگ ادعایی با تروریسم، پس از ۱۱ سپتامبر گرفتهاند و همچنین افشای دروغهای دولت بوش درباره جنگ عراق میتواند متقابلاً نقش مهمی در شکلدهی افکار عمومی این کشور در قبال هرگونه جنگی علیه ایران ایفا نماید.

البته همه اینها صرفاً نظر مردم آمریکاست و معیار تعیینکنندهای به شمار نمیرود، چراکه دولتهای آمریکا یکی پس از دیگری نشان دادهاند که افکار عمومی کشورشان برایشان اهمیتی ندارد؛ و این مطلب میتواند به طور خاص درباره ترامپ بیش از هر رئیسجمهور دیگری صحت داشته باشد. به ویژه اینکه دولت انگلستان مدارکی به دست آورده بود که که نشان می داد، ارتش آلمان قصد اشغال مناطق نفتی ایران را دارد. در این زمان اوزلی نسخهای از پیشنویس عهدنامه را به لندن فرستاد و ضمن نوید دادن از تثبیت «دائمی» نفوذ بریتانیا در ایران، تقویت حکومت قاجار و ارتش آن را در صورتی که این کشور را «پدافند دفاع از امپراتوری بریتانیا در شرق بدانیم» موجه دانسته بود. رئیسجمهور آمریکا نیز علیرغم تصمیم خود برای خروج نیروهایش از سوریه اعلام کرده واشنگتن علاقمند است حفاظت از نفت سوریه را برعهده بگیرد و باید مراقب نفت این کشور خاورمیانهای بود.در این میان، وزارت دفاع روسیه ارتش آمریکا را به کمک در عملیات قاچاق نفت سوریه به خارج از این کشور متهم کرده و با انتشار عکسهای ماهوارهای از میادین نفتی که تحت کنترل آمریکاست این موضوع را اثبات نموده است.

در آغاز جنگ شرکت دارای نود و سه کشتی نفت کش بود که تقریباً نصف این کشتی ها در ایام جنگ غرق گردید و اگر چه شرکت نفت عواید سرشاری از فروش نفت برد ولی ضایعات آن هم کم نبود که بعدها از طرق مختلف جبران گردید. ب: به مناطق نفتی باکو، چنانچه امکان تصرف کامل این مناطق به دست آلمانی ها فراهم آید، بیشترین خسارت ممکنه را وارد نمائیم. وی همچنین با اشاره به این­که در چنان شرایطی آتشبس برای روسها به­غایت مطلوب است، خبر داد از این که شاهزاده را قانع کرده است تا قراباغ را نگه داشته و استرداد باقی ایالات را به سخاوت تزار واگذارد. خیلی از سلسلههای پادشاهی در همه جای دنیا ابتدا بهعنوان قوم یاغی بودند و بعدا قوی و مستقر شدند و حکومت تشکیل دادند که چیز عجیبی نیست؛ اما نکتهای که وجود دارد، این است که مسئله بحرین بخشی از یک سناریوی وسیعتر بریتانیا در قبال ایران است.

همین مسئله سوالاتی به وجود میآورد مبنی بر اینکه چرا بحرین این قرارداد مهم امنیتی را با رژیم صهیونیستی امضا کرده، نه امارات. علاوه بر اینها، ایران برای نیروی زمینی خود ۴۰۰ فروند از تانکهای مدل اسکورپیون و خودروهای زرهدار تندرو نوع فوکس از انگلستان خریداری کرد. محمدرضا پهلوی در سفرهایش به آمریکا و اروپای غربی با نمونه و طرز کار این تسلیحات آشنا میشد و فرمان میداد تا از چه نوع و چه تعداد از این تسلیحات خریداری شود. در این میان، پژوهش اینگرام که بر سرشت و زمینه دیپلماسی این زمان بریتانیا در قبال ایران تمرکز کرده، از تفصیل و دقت ویژه­ای برخوردار است: Atkin, 1980, pp. پیش از این خبرگزاری «رویترز» در گزارشی بر اساس مصاحبه با نظامیان آمریکایی پایگاه «عین الأسد» عراق نوشت که شدت آسیبهای وارده به نظامیان آمریکایی در پی حملات موشکی ایران به حدی بود که برخی احساس میکردند که یک کامیون به آنها برخورد کرده است. دستاورد سفارت جونز، تنظیم عهدنامة جدیدی بود که به «مجمل» شهرت یافت و قرار بود در آینده نهایی شود. اوزلی که روابطاش با میرزابزرگ از همان زمان فراخوانی انگلیسیها از اردوی نایبالسلطنه روی در وخامت نهاده بود (Kaye, 1851, I/624)، به­زحمت توانست با شاه خلوت کرده، کوشش وزیر را در جهت آگاه ­کردن ساحت همایونی از مخاطرات اعتماد بیش ­از ­اندازه به انگلیسیها خنثی کند (FO.

دیدگاهتان را بنویسید